یعنی چه
ترکیب عربی «شجرة العنب» از دو واژه «شجرة» (درخت) و «العنب» (انگور) تشکیل شده و به طور تحتاللفظی یعنی درخت انگور. این عبارت به گیاهی بوتهای، بالا رونده و چوبی اشاره دارد که میوهٔ آن انگور است. البته در زبان عربی معیار و فصیح، برای اشاره به درخت مو یا تاک بیشتر از واژه «الكرمة» استفاده میشود و شجرة العنب یک ترکیب توضیحی به شمار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عبارتی در زبان عربی به صورت «شَجَرَةُ العِنَب» (shajarat al-ʿinab) است که در آن شجرة با فتحه شین و جیم، و عنب با کسره عین و فتحه نون خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، اگر عبارت عربی مد نظر باشد پاسخ «شجرة العنب» (۹ حرف) یا «کرمه» است و اگر معادلهای فارسی آن خواسته شود، کلماتی نظیر «تاک»، «مو» و «رز» به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی استاندارد و فصیح، برای درخت انگور واژه «الكرمة» یا «الكرم» رایجترین و دقیقترین اصطلاح است و کلمه «العنب» به خود میوه انگور اشاره دارد.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و روزمره، به جای این ترکیب عربی از واژههای زیبایی چون «درخت انگور»، «تاک»، «مو» یا «رز» استفاده میشود.
نماد چیست
در فرهنگهای شرقی و ادبیات اسلامی، درخت انگور یا همان تاک نماد خیر و برکت فراوان، باروری، حیات و روزی الهی است. در شعر و ادبیات عرفانی فارسی نیز رز و تاک همواره نشانهای از منبع فیض، مستی عشق الهی و اسرار درون بودهاند.
جمعبندی و توضیح کامل شجرة العنب
عبارت عربی «شجرة العنب» به معنای درخت انگور یا همان تاک و مو در زبان فارسی است. اگرچه این ترکیب به صورت تحتاللفظی کاملاً معنای خود را میرساند، اما در زبان عربی معیار اصطلاح «الکرمة» برای این گیاه رایجتر است. خود این ترکیب به صورت دقیق در قرآن نیامده، ولی کلمه «العنب» و جمع آن «الاعناب» ۱۱ بار در قرآن به عنوان یکی از نعمات و میوههای بهشتی ذکر شده است.
این واژه در ادبیات و فرهنگهای مختلف جایگاه نمادین برجستهای دارد و نشانه برکت، روزی، حیات جاویدان و در نگاه عرفانی، نماد وحدت در کثرت و مستی معنوی است. در حل جدول نیز شناخت معادلهای فارسی آن مانند مو، رز و تاک گرهگشا خواهد بود.