یعنی چه
عبارت «احد عشر» از ترکیب دو واژه عربی «أحد» (یک) و «عشر» (ده) تشکیل شده و در شمارش اعداد به معنای عدد یازده (۱۱) است. این واژه به عنوان یک عدد مرکب در زبان عربی کاربرد دارد و در متون کهن، ادبی و دینی فارسی نیز به عنوان وامواژه استفاده شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، اگر برای راهنمای «عدد یازده به عربی» یا «تعداد کواکب خواب حضرت یوسف» یک پاسخ شش حرفی خواسته شود، پاسخ دقیق آن «احد عشر» است.
به انگلیسی
معادل عددی و واژگانی «احد عشر» در زبان انگلیسی کلمه Eleven (به معنای ۱۱) است.
به عربی
در قواعد زبان عربی، این عدد برای شمارش معدودِ مذکر به صورت «أحد عشر» و برای معدودِ مؤنث به صورت «إحدى عشرة» به کار میرود.
به فارسی
معادل دقیق، اصیل و رایج این عبارت در زبان فارسی، عدد «یازده» (۱۱) است.
در قرآن
این عبارت در آیه ۴ سوره مبارکه یوسف آمده است؛ آنجا که حضرت یوسف (ع) خواب خود را برای پدرش حضرت یعقوب (ع) تعریف میکند و میگوید: «إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا» یعنی «من یازده ستاره را [در خواب] دیدم» که این یازده ستاره در تعبیر نمادین قرآن، اشاره به ۱۱ برادر ایشان دارد.
جمعبندی و توضیح کامل احد عشر
عبارت «احد عشر» یک ترکیب عددی مبنایی در زبان عربی است که از دو جزء «احد» به معنای یک و «عشر» به معنای ده ساخته شده و مفهوم عدد ۱۱ را میرساند. این کلمه به عنوان یک وامواژه قرآنی و ادبی وارد زبان فارسی شده است و بیشتر در متون مذهبی، تاریخی و ادبیات کلاسیک به چشم میخورد.
مهمترین و مشهورترین کاربرد این واژه در فرهنگ اسلامی، به داستان خواب حضرت یوسف (ع) در قرآن کریم بازمیگردد که در آن یازده ستاره به عنوان نمادی از ۱۱ برادر وی به تصویر کشیده شدهاند. به همین دلیل، این عبارت جایگاه خاصی در نشانهشناسی نمادین و تعبیر خواب پیدا کرده است.
در ساختار زبان فارسی امروز، این کلمه کاربرد روزمره ندارد و جای خود را کاملاً به واژه «یازده» داده است؛ با این حال، در طراحهای جدول کلمات و معماهای لغوی، به عنوان یک پاسخ ۶ حرفی برای مفاهیمی چون «یازده عربی» یا «ستارگان رؤیای یوسف» کاربرد دارد.