یعنی چه
مضارعه در لغت به معنای شبیه بودن و همسانی دو چیز با یکدیگر است. در اصطلاح ادبی و دستور زبان (صرف و نحو)، به ویژگی یا حروفی اشاره دارد که فعل زمان حال و آینده (مضارع) را میسازند؛ زیرا این فعل در پذیرش برخی ویژگیها به اسم فاعل شباهت دارد.
تلفظ
این واژه مصدری عربی از باب مفاعله است که با ضمهٔ میم، فتح راء و سکون یا فتح عین تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای رمزهای «همانندی»، «مشابهت» یا «اصطلاح دستوری فعل حال» کاربرد دارد و طول آن ۶ حرف است.
به انگلیسی
برای مفاهیم لغوی از واژگان مربوط به شباهت و برای کاربردهای گرامری از اصطلاحات مربوط به پیشوندهای زمان حال استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در خود این زبان نیز به همان صورت یا با مترادفهای همسانی به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بعد معنایی لغوی از ریشه بنزرلیک و در متون ادبی قدمایی از شکل وامواژهای آن استفاده میشود.
به فارسی
برگردانهای دقیق و سرهٔ فارسی این واژه شامل کلماتی چون همانندی، مانندگی، همگون بودن و تشابه است که نزدیکی دو مفهوم را میرساند.
در قرآن
مصدر «مضارعه» به صورت مستقیم در متن قرآن ذکر نشده است؛ با این حال، همخانوادههای آن از ریشه (ض ر ع) در قالب افعالی چون تضرع و ضراعت (به معنی فروتنی و زاری به پیشگاه خداوند) بارها به کار رفتهاند. همچنین شناخت «حروف مضارعه» برای تفسیر و قواعد صرفی آیات اهمیت دارد.
نماد چیست
این کلمه یک اصطلاح لغوی و دستوری محض است و نماد تصویری یا نشانهشناختی خاصی در فرهنگها ندارد؛ اما در بافتار ادبی میتواند نمادی از همسانی، تطابق یا مفهوم جریان داشتن زمان حال باشد.
جمعبندی و توضیح کامل مضارعه
واژهٔ «مضارعه» مصدری عربی از ریشه (ض ر ع) است که در اصل لغت به معنای مشابهت، همانندی و همسان بودن دو چیز با یکدیگر به کار میرود. در علوم ادبی و دستور زبان فارسی و عربی، این واژه اهمیت ویژهای دارد و به ساختار یا حروفی (مانند حروف أتین) اشاره میکند که فعل زمان حال و آینده (مضارع) را پدید میآورند؛ این نامگذاری از آن جهت است که فعل مضارع در پذیرش اعراب و ویژگیهای ساختاری به اسم فاعل شباهت دارد.
نکتهٔ بسیار مهم در کاربرد این واژه، تمایز آن با کلمات همآوا و مشابه است. بسیاری از افراد به اشتباه این کلمه را با «مزارعه» (قرارداد حقوقی و فقهی مزارعه/کشاورزی از ریشه زرع) یا «مضاربه» (قرارداد تجاری و مالی از ریشه ضرب) خلط میکنند، در حالی که مضارعه کاملاً یک اصطلاح ادبی، صرفی و لغوی به معنای تشابه است و کاربرد فقهی-حقوقی مستقل در قالب عقود ندارد.