یعنی چه
مثبت کاذب وضعیتی در پزشکی، آمار و علوم رایانه است که در آن نتیجه یک تست وجود بیماری یا حالت خاصی را تأیید میکند، در حالی که در واقعیت آن حالت وجود ندارد؛ مانند زمانی که تست کرونای فردی سالم، به اشتباه مثبت اعلام شود.
تلفظ
این ترکیب وصفی از دو واژهٔ «مُثْبَت» (Mosbat) و «کاذِب» (Kāzeb) تشکیل شده است و به صورت روان و با کسر اضافه بین دو کلمه خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح ۸ حرف دارد و به عنوان خطای نوع اول در آمار نیز شناخته میشود.
به انگلیسی
این اصطلاح علمی در زبان انگلیسی به صورت False Positive به کار میرود و در متون تخصصی کاربرد فراوانی دارد.
به فارسی
معادلهای فارسی اصطلاح مثبت کاذب شامل عباراتی چون «مثبت اشتباه»، «خطای مثبت» و «نتیجه مثبت نادرست» است که به خوبی مفهوم دروغین بودن پاسخ آزمایش را میرسانند.
نماد چیست
در آزمونهای فرض آماری، احتمال رخ دادن خطای مثبت کاذب یا همان خطای نوع اول را با حرف یونانی $\alpha$ (آلفا) نشان میدهند که نماد هشدار اشتباه و کاهش میزان دقت (precision) در مدلها است.
جمعبندی و توضیح کامل مثبت کاذب
اصطلاح «مثبت کاذب» یک ترکیب وصفی و علمی معاصر است که به عنوان گرتهبرداری و ترجمهٔ لفظبهلفظ از عبارت انگلیسی False Positive وارد زبان فارسی شده است. این مفهوم در پزشکی، آمار، علوم داده و امنیت سیستمهای دیجیتال کاربرد بسیار حیاتی دارد و به معنای اعلام هشدار یا تأیید اشتباهیِ یک پدیده است، در حالی که آن پدیده در واقعیت رخ نداده است.
در تحلیلهای آماری، به این رخداد خطای نوع اول گفته میشود و با نماد ریاضی آلفا نمایش داده میشود. نقطه مقابل این مفهوم، «منفی کاذب» است که در آن سیستم وجود یک پدیده واقعی را تشخیص نداده و به اشتباه رد میکند. درک درست مثبت کاذب به بهینهسازی سیستمهای تشخیصی و پزشکی کمک شایانی میسازد.