یعنی چه
نفاقانگیز صفتی است برای رفتار، سخن یا عاملی که زمینهساز دورویی و شکلگیری تفرقه و شکاف در بین یک گروه یا جامعه میشود و پیوندهای همدلی را از بین میبرد.
تلفظ
این واژه به صورت [نِ فاقْ اَنْ گیزْ] تلفظ میشود که از دو بخش عربی (نفاق) و فارسی (انگیز) ترکیب شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ اصلی برای این مفهوم خودِ واژه «نفاق انگیز» (۹ حرف) است و کلمات هممعنی مانند تفرقهافکن نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای توصیف این واژه در زبان انگلیسی از صفاتی استفاده میشود که به تفرقهافکنی یا ماهیت منافقانه اشاره دارند.
در قرآن
خود واژه مرکب و فارسی «نفاقانگیز» در قرآن نیست؛ اما ریشه عربی آن یعنی نفاق و مشتقاتی چون منافقون مکرراً ذکر شده است. در فرهنگ قرآنی، هر اقدامی که مانند ساخت مسجد ضرار موجب دودستگی در جامعه اسلامی شود، مصداق این مفهوم است.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، «مار» به دلیل داشتن زبان دوشاخه که یادآور سخن دوپهلو و دوبههمزنی است، و «روباه» به دلیل پنهانکاری و حیلهگری، به عنوان نمادهای رفتارهای نفاقانگیز شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل نفاق انگیز
واژه نفاقانگیز یک صفت مرکب ممتزج از ریشه عربی «نفاق» (به معنی نقب زدن یا راه زیرزمینی دو در) و بن مضارع فارسی «انگیز» (از مصدر انگیختن به معنی ایجادکننده) است. این کلمه در اصطلاح به هر نوع محرک، سخن یا رفتاری اطلاق میشود که صمیمیت و یکرنگی را در میان مردم از بین برده و جای آن را با تفرقه، دورویی و دشمنیهای پنهان پر کند.
از دیدگاه اخلاقی و اجتماعی، پدیده نفاقانگیزی مخربترین عامل در گسستن پیوندهای یکپارچه جامعه به شمار میرود. در متون دینی و فرهنگی نیز بر حذر داشتن از این صفت همواره مورد تاکید بوده و رفتارهایی که با ظاهری آراسته و باطنی آلوده به غرض همراه باشند، به عنوان مصادیق بارز نفاقانگیزی نکوهش شدهاند.