یعنی چه
این واژه یک جفت واژگانی متضاد در زبان فارسی است که در کنار هم معنای شمولیت و جامعیت را میسازند؛ یعنی تمامی افراد جامعه بدون توجه به سن و سال آنها، از سالخورده تا نوجوان و جوان.
تلفظ
واژه اول به کسر یا سکونِ راءِ تانیث و واژه دوم با ضمهٔ حرف باء و سکونِ راء تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، عبارت «پیر و برنا» دقیقاً از ۸ حرف تشکیل شده و به عنوان پاسخ برای راهنمای «پیر و جوان» یا «همه سنین» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از اصطلاحاتی مانند young and old (جوان و پیر) یا کلماتی که شمولیت را نشان میدهند مثل everyone استفاده میشود.
در قرآن
عبارت ترکیبی و فارسی «پیر و برنا» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، مفاهیم تفکیکشده آن یعنی کهنسال با واژههایی چون «شیوخ» و «أرذل العمر»، و جوان با واژههایی مانند «فتی» و «فتیة» در آیات متعدد برای اشاره به مراحل زندگی انسان آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل پیر و برنا
ترکیب واژگانی «پیر و برنا» از دو کلمه اصیل با ریشههای کهن ایرانی تشکیل شده است. واژه «پیر» ریشه در پارسی میانه دارد و «برنا» از واژه پهلوی (apurnāy) به معنی نابرنا و کودک گرفته شده که به مرور زمان در فارسی دری تغییر معنا یافته و به مفهوم جوان، رشید و دلاور به کار رفته است. این دو در کنار یکدیگر آرایه تضاد زیبایی را میسازند.
در ادبیات و گفتار روزمره، این اصطلاح نمادی از جامعیت، وحدت نسلها و چرخه گریزناپذیر زندگی است. وقتی گفته میشود اتفاقی دامنگیر پیر و برنا شد، یعنی آن رویداد هیچ استثنایی قائل نشده و تمام طبقات سنی جامعه را تحت تاثیر قرار داده است؛ چرا که پدیدههایی مانند مرگ، حوادث روزگار و گذر زمان تفاوتی میان انسانها نمیگذارند.
استفاده از این ترکیب در اشعار کلاسیک فارسی از جمله آثار ناصرخسرو و فردوسی نیز به چشم میخورد که نشاندهنده قدمت و اصالت این تعبیر در ساختار زبان ماست. یادگیری و درک مفهوم دقیق آن به فهم بهتر متون کهن و همچنین حل دقیقتر جدولهای کلمات متقاطع کمک شایانی میکند.