یعنی چه
کوری اخلاقی به حالتی روانشناختی و موقعیتی اشاره دارد که در آن فرد، تحت تأثیر عواملی چون فشار ساختاری، منفعتطلبی یا اطاعت از قدرت، موقتاً توانایی تشخیص غیراخلاقی بودن یک رفتار را از دست میدهد و آن را خنثی تلقی میکند.
تلفظ
این عبارت ترکیبی متشکل از واژه «کوری» با کسره اضافه در پایان و واژه «اخلاقی» با سکون خاء و فتح لام است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «کوری اخلاقی» با ۱۰ حرف به عنوان پاسخِ مفاهیمی چون نابینایی وجدان یا غفلت موقعیتی از اخلاق کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون تخصصی روانشناسی رفتار و فلسفه اخلاق غرب، از اصطلاحات فوق و گاهی Ethical blindspot (نقطه کور اخلاقی) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای توصیف این پدیده روانشناختی و فلسفی از تعبیر «العمى الأخلاقي» استفاده میکنند.
در قرآن
هرچند این اصطلاح ترکیبی در قرآن نیامده، اما مفهوم آن یعنی کور شدن چشمِ دل و بصیرت به دلیل گناه یا تکبر در آیاتی مانند «تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ» (حج: ۴۶) و «صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ» (بقره: ۱۷۱) به وضوح مطرح شده است.
جمعبندی و توضیح کامل کوری اخلاقی
کوری اخلاقی یک مفهوم کلیدی در اخلاق رفتاری است که نشان میدهد چگونه انسانهای عادی و حتی پایبند به اصول، ممکن است در موقعیتهای خاص دچار خطای دید شدید شوند. این پدیده معمولاً ناشی از نبودِ اخلاقیات در ذات فرد نیست، بلکه فشارهای بیرونی، روتینهای اداری یا وسوسههای مقطعی باعث میشوند فرد جنبههای اخلاقی تصمیم خود را اصلاً «نبیند» و متوجه قباحت آن نشود.
این مفهوم با آثاری چون رمان «کوری» ژوزه ساراماگو و آزمایشهای روانشناسی معروف نظیر میلگرام پیوند خورده است. آگاهی از کوری اخلاقی به جامعه و سازمانها کمک میکند تا با ایجاد ساختارهای شفاف، از بروز رفتارهای فاجعهباری که تحت لوای اطاعت کورکورانه شکل میگیرند، پیشگیری کنند.