یعنی چه
ارتشا اصطلاحی حقوقی و فقهی و به معنای رشوه گرفتن است؛ یعنی کارمند دولت، قاضی یا مأمور معذور، مال، وجه یا سندی را برای انجام دادن یا انجام ندادن کاری که مربوط به وظایف اوست، از دیگری دریافت کند. این واژه از ریشه عربی «رشو» مشتق شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت اِرتِشا (Ertesha) است. در زبان عربی به صورت مصدر باب افتعال (ارتشاء) با همزه پایانی تلفظ میشود، اما در فارسی همزه آخر آن ساقط شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به سؤالاتی نظیر «رشوه گرفتن» یا «فساد اداری ۵ حرفی»، واژه «ارتشا» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان مفهوم ارتشا و فساد مالی ناشی از رشوه، بیشتر از واژگان Bribery و Corruption استفاده میشود.
به عربی
در حقوق و فقه اسلامی، به عمل رشوهدهنده «رِشاء» و به عمل رشوهگیرنده «ارتشاء» گفته میشود.
نماد چیست
در مفاهیم تصویری مدرن و فرهنگ عامه، ارتشا نماد مستقیمی در اساطیر ندارد، اما به صورت نمادین با تصاویری چون «ترازو یا چکش قاضی در بند زنجیرهای طلا» یا «دستی مخفیانه زیر میز» نمایش داده میشود که نشاندهنده تباهی قضاوت و فساد اخلاقی است.
جمعبندی و توضیح کامل ارتشا
واژه «ارتشا» اصطلاحی فقهی و حقوقی با ریشه عربی است که در زبان فارسی امروز به طور گسترده در حوزههای قضایی، اداری و اجتماعی به کار میرود. این کلمه دقیقاً به معنای «رشوه گرفتن» و دریافت غیرقانونی وجه، مال یا امتیاز توسط کارگزاران یا قضات است. در مقابل آن، واژه «رشاء» به معنی رشوه دادن قرار دارد که هر دو رفتار در قانون مجازات اسلامی جرمانگاری شدهاند.
در متون دینی و قرآنی، اگرچه خود واژه ارتشا به طور مستقیم ذکر نشده، اما مفهوم آن تحت عناوینی چون «اکل مال بالباطل» (خوردن مال به باطل) و «سُحت» (مال حرام) به شدت تقبیح و نهی شده است. این پدیده در جامعه به عنوان نماد بارز فساد اداری، فروپاشی اخلاق کاری و نقض عدالت شناخته میشود و آسیبهای جبرانناپذیری به اعتماد عمومی وارد میکند.