یعنی چه
در اصطلاح علم حدیث (درایه)، به حدیثی منقطع میگویند که زنجیره سند آن متصل نباشد؛ یعنی یک یا چند راوی از وسط سند حذف شده باشند. از آنجا که شرط صحت حدیث، اتصال کامل سند است، حدیث منقطع در دستهبندی احادیث ضعیف قرار میگیرد.
تلفظ
این عبارت به صورت حَدیث (hadīth) و مُنقَطِع (monghate') تلفظ میشود که منقطع از باب انفعال است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان روایت یا حدیث غیرمتصل، «حدیث منقطع» است که دقیقاً از ۹ حرف تشکیل میشود.
به انگلیسی
در کتابها و مقالات انگلیسیزبان علوم اسلامی، برای توصیف روایاتی با سند گسسته از این اصطلاحات استفاده میشود.
به عربی
اصطلاح اصلی این مفهوم در کتب درایه و فقه عامه و خاصه، الحدیث المنقطع است.
به فارسی
معادلهای فارسی این اصطلاح شامل روایت گسسته، خبر غیرمتصل و حدیث بریدهسند است که مفهوم عدم پیوستگی را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل حدیث منقطع
حدیث منقطع از اصطلاحات کلیدی در علم حدیث (درایه) است و به روایتی اشاره دارد که زنجیره یا سلسله راویان آن در نقطه یا نقاطی دچار افتادگی و گسستگی شده باشد. این انقطاع معمولاً در وسط سند رخ میدهد و طی آن، نام یک یا چند تن از راویان از قلم میافتد، به طوری که شنونده یا خواننده نمیتواند اتصال راویان را تا معصوم یا منبع اولیه روایت دنبال کند.
از آنجا که یکی از شروط اساسی برای پذیرش و اعتبار یک حدیث، متصل بودن سند و شناخت دقیق تمامی افراد سلسله سند است، حدیث منقطع به دلیل مجهول ماندن راویان حذفشده، واجد شرایط صحت نبوده و در زمره احادیث ضعیف و غیرقابل استناد (در امور عقیدتی و فقهی سختگیرانه) قرار میگیرد.
این اصطلاح کاملاً علمی و تخصصی است و نباید آن را با کاربردهای قرآنی اشتباه گرفت؛ چرا که خود ترکیب «حدیث منقطع» در قرآن نیامده، بلکه صرفاً ریشه لغوی آن در آیات به کار رفته است. در ساختارشناسی روایات، این واژه در کنار مفاهیمی چون مرسل و معضل بررسی میشود.