یعنی چه
در علم درایة الحدیث، این اصطلاح به روایتی تخصصی اشاره دارد که راویان آن تمام شرایط عالیِ یک حدیث صحیح (مانند ضبط تام) را ندارند و در ابتدا در رتبه «حسن لذاته» قرار میگیرد؛ اما به دلیل وجود اسناد، طرق و شواهد متعددِ دیگر (متابعات و شواهد) که مؤید مضمون آن هستند، ضعفِ جزئی سند جبران شده و اعتبار روایت به درجه «صحیح» (به واسطه امری بیرونی) ارتقا مییابد.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارت به صورت «حَدیثِ صَحیحْ لِغَیْرِهِ» (Ṣaḥīḥ li-ghayrih) است.
به انگلیسی
در اصطلاحات انگلیسی علوم اسلامی، برای رساندن مفهوم این واژه از عبارتهای معادل فوق استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح از ریشههای اصلی علوم حدیث اسلامی و به طور ویژه درایه اهلسنت اقتباس شده است.
به فارسی
برگردان و برابرهای اصطلاحی فارسی آن شامل «حدیث معتبر تقویتشده»، «روایت صحیح به واسطه امری بیرونی» و «صحیح بالمتابعه» است.
در قرآن
خودِ اصطلاح ترکیبی «صحیح لغیره» در متن قرآن کریم وجود ندارد، چرا که یک عنوان ساختاریافته در علم درایه است؛ با این حال، ریشههای واژگانی آن مانند «حدیث» در آیه ۵۰ سوره مرسلات (فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ) و «غیر» در آیه ۷ سوره حمد (غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ) آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل حدیث صحیح لغیره
اصطلاح «حدیث صحیح لغیره» یکی از مفاهیم کلیدی و تخصصی در علم درایة الحدیث و رجال است که بیشتر در مبانی روایی اهلسنت (مانند تعاریف ابنحجر عسقلانی) کاربرد دارد. این عنوان به روایاتی اطلاق میشود که راویان آنها از بالاترین درجه ضبط و حافظه برخوردار نیستند تا حدیث مستقلاً «صحیح لذاته» محسوب شود، اما به دلیل وجود راهها و اسناد متعدد دیگر که هممعنای آن هستند، تقویت شده و اعتبارش بالا میرود.
در واقع، ضعف جزئی موجود در سلسله سند این احادیث، به واسطه شواهد بیرونی و متابعات جبران میشود. این اصطلاح در میان محدثان متأخر شیعه کمتر به عنوان یک دستهبندی رسمی رایج است، زیرا ملاک اصلی حجیت در فقه و حدیث شیعه، وثاقت مخبر یا حصول اطمینان و قرائن قطعی به صدور روایت است.