یعنی چه
این اصطلاح کنایه از مغرور شدن، افاده فروختن و خودبزرگبینی ظاهری است؛ زمانی که فرد تلاش میکند خود را بسیار مهمتر، برتر و باابهتتر از آنچه در واقعیت هست نشان دهد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت کنایی به صورت «بَاد دَر بُروت (bōrūt) اَفکَندَن» است که واژه بُروت در زبان فارسی به معنای سبیل یا موی لب بالا میباشد.
در جدول
این عبارت کنایی در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان پاسخ ۱۵ حرفی برای مفاهیمی همچون تکبر کردن، لاف زدن یا افاده فروختن به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی عبارات اصطلاحی متعددی وجود دارد که معادل فخرفروشی، غرور ظاهری و باد به غبغب انداختن هستند.
نماد چیست
«باد» در این اصطلاح استعاره از سبکی شخصیت و بزرگنمایی بیمحتوا است (مانند باد که حجم دارد اما وزن ندارد). «بروت» یا سبیل نیز در قدیم نماد ابهت مردانه بوده، لذا پف کردن آن نماد ادعای توخالی است.
جمعبندی و توضیح کامل باد در بروت افکندن
ریشه این اصطلاح کاملاً ایرانی و متکی بر فرهنگ عامه و ادبیات سنتی فارسی است. در گذشتههای دور، داشتن سبیلهای پرپشت و بلند (بروت یا سبلت) نشانهای از ابهت، قدرت و جایگاه مردان به شمار میرفت. مردان مغرور و لافزن هنگام تکبر ورزیدن یا در مواجهه با دیگران، با دمیدن هوا پشت لب خود، سبیلهایشان را برجسته میکردند تا خود را قویتر و مهمتر جلوه دهند.
از منظر معنایی، واژه «باد» در ادبیات فارسی کاربردهای مجازی فراوانی در رابطه با مفاهیم منفی مانند سبکی، پفکردگی و ادعای توخالی دارد. وقتی کسی باد در بروت خود میافکند، در واقع حجم و ابهتی ظاهری اما کاملاً بیمایه ایجاد کرده است؛ درست مثل یک بادکنک که پر از هواست اما درونش چیزی جز تهی بودن نیست.
این کنایه نغز در شعر و نثر کلاسیک فارسی نیز بارها به کار رفته است؛ برای نمونه نظامی گنجوی میسراید: «نبینی جز هوای خویش قوتم / بجز بادی نیابی در بروتم». در زبان روزمره و معاصر نیز این اصطلاح را میتوان برای افرادی به کار برد که بدون داشتن دانش، ثروت یا توانایی واقعی، مدام فخرفروشی میکنند و ادعاهای بزرگ دارند.