یعنی چه
در زمینشناسی و تکتونیک صفحهای، به زنجیرهای طولانی و معمولاً کمانیشکل از جزایر آتشفشانی فعال گفته میشود که در مرز برخورد دو صفحهٔ تکتونیکی اقیانوسی (منطقه فرورانش) شکل میگیرد. با فرو رفتن صفحهٔ سنگینتر به زیر صفحهٔ دیگر و ذوب شدن آن در گوشته، مواد مذاب بالا میآیند و این جزایر آتشفشانی را پدید میآورند.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «کَمان» (واژهای با ریشه ایرانی باستان) و «جَزیرهای» (صفت نسبی از واژه جزیره با ریشه عربی) ساخته شده است و به صورت سرهم خوانده میشود.
در جدول
در سوالات جدول و مسابقات اطلاعات عمومی، پاسخ این پدیده زمینشناسی «کمان جزیره ای» با ۱۱ حرف یا معادل آن «قوس جزیره ای» است.
به انگلیسی
اصطلاح علمی و بینالمللی این پدیده در زبان انگلیسی Island arc است که به ساختار کمانی شکل این مجمعالجزایر اشاره دارد.
به عربی
در متون جغرافیایی و زمینشناسی زبان عربی، برای توصیف این پدیده از اصطلاحات «قوس الجزر» یا «القوس الجزيرية» استفاده میشود.
نماد چیست
این پدیده در علم جغرافیا و زمینشناسی، نمادی از پویایی و زنده بودن کره زمین، مرزهای فعال و ویرانگر تکتونیکی و همچنین تولد خشکیها و جزایر جدید از دل اقیانوسهای پهناور است.
جمعبندی و توضیح کامل کمان جزیره ای
کمان جزیرهای (یا همان قوس جزیرهای) یکی از شگفتانگیزترین پدیدههای زمینشناسی است که مستقیماً از حرکت و برخورد صفحات عظیم پوسته زمین نشأت میگیرد. زمانی که دو صفحه اقیانوسی با یکدیگر برخورد میکنند، صفحه متراکمتر و سنگینتر به زیر صفحه دیگر سر میخورد و وارد گوشته داغ زمین میشود؛ این فرآیند که فرورانش نام دارد، با ذوب شدن سنگها و فوران آتشفشانها در بستر دریا همراه است که در نهایت به شکلگیری زنجیرهای از جزایر منتهی میشود.
این مجمعالجزایر به دلیل ساختار هندسی حرکت صفحات، معمولاً شکلی انحنادار و شبیه به کمان به خود میگیرند. مجمعالجزایر ژاپن، جزایر آلوتی و جزایر فیلیپین از معروفترین نمونههای واقعی کمانهای جزیرهای در جهان هستند که همواره با فعالیتهای آتشفشانی و زمینلرزههای متعدد شناخته میشوند.