یعنی چه
لجبازی در واقع حالتی رفتاری و روانی است که فرد در آن بدون داشتن دلیل منطقی و حتی با وجود آگاهی از پیامدهای منفی، بر خواسته خود پافشاری میکند. این خصلت معمولاً نوعی واکنش دفاعی، نشانه نیاز به استقلال یا ناشی از نابالگی رفتاری و تعصب قلمداد میشود.
مترادف
این واژهها همگی بر جنبههای مختلف پافشاری کورکورانه، مخالفت شدید و عدم انعطافپذیری دلالت دارند.
متضاد
کلماتی که نشاندهنده پذیرش حق، تعامل سازنده و نرمش در برابر دلایل منطقی هستند.
هم خانواده
واژه لجبازی یک ترکیب مشتقمرکب در زبان فارسی است. بخش اول آن یعنی «لج» ریشه در واژه عربی «لَجّ» دارد که با پسوند فارسی «-باز» و پسوند مصدری «ی» ترکیب شده است.
جمله سازی
تلفظ
این واژه از دو بخش «لَج» (با فتح ل) و «بازی» تشکیل شده است و به صورت سرهم تلفظ میشود.
در جدول
کلمه «لجبازی» دقیقاً دارای ۶ حرف است. در جدولهای کلمات متقاطع، با توجه به تعداد حروف خواسته شده، میتوان از معادلهای آن مانند عناد (۴ حرف)، لجاجت (۵ حرف) یا یکدندگی (۷ حرف) نیز استفاده کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Stubbornness کاربرد عمومی و روزمره دارد، در حالی که Obstinacy لحن رسمیتر و شدیدتری را میرساند.
به عربی
در زبان عربی و متن قرآن کریم، این مفهوم با ریشههایی مانند «لَجُّوا» (پافشاری کردند در سرکشی) و واژگانی چون عناد و جُحود مورد نکوهش قرار گرفته است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی و ترکی آذربایجانی، ریشه «اینات» دقیقاً معادل لج و سرسختی به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل لجبازی
لجبازی در لغت و فرهنگ فارسی به معنای پافشاری غیرمنطقی، سرسختانه و همراه با کلهشقی بر روی یک نظر یا رفتار است، حتی زمانی که فرد با دلایل منطقی یا پیامدهای منفی آن مواجه میشود. این واژه از ترکیب ریشه عربی «لج» (به معنی ستیزه و اصرار بر باطل) با پسوندهای فارسی ساخته شده و در روانشناسی اغلب به عنوان یک سازوکار دفاعی، نشانه نیاز به استقلال یا واکنشی ناخودآگاه در برابر رفتارهای کنترلی دیگران تحلیل میشود.
در متون اخلاقی و ادبیات، لجبازی همواره به عنوان یک ویژگی ناپسند و نشانه نابالگی رفتاری قلمداد شده است. گرچه خود واژه «لجبازی» در قرآن نیامده، اما مفاهیم معادل آن مانند «عناد»، «استکبار» و «لجاجت» (مانند آیه ۲۱ سوره ملک: بَلْ لَجُّوا فِي عُتُوٍّ وَنُفُورٍ) به شدت نکوهش شدهاند. در فرهنگ عامه نیز حیواناتی مانند الاغ یا گیاهانی مانند خرزهره به دلیل مقاومت شدید و سرسختی بیجا، نمادهای طبیعی این خصلت به شمار میروند.