یعنی چه
فضیلت عفت حالتی نفسانی و اخلاقی (ملکه) است که در آن، قوهٔ شهویه و تمایلات انسان تحت کنترل عقل و شرع قرار میگیرد. این ویژگی حد اعتدال میان افراط (شکمپرستی و شهوترانی) و تفریط (خمودگی و دوری از لذتهای مشروع) به شمار میرود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی «فضیلت» و «عفت» ساخته شده و به صورت واژهبست (اضافه) با کسره به یکدیگر متصل میگردد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم عفت اخلاقی و پاکدامنی بیشتر از واژگان مربوط به پاکی درون و حیا استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح به طور مستقیم از متون اخلاقی و فقهی عربی وارد زبان فارسی شده است.
به فارسی
معادلهای فارسی این واژه بر مفاهیمی چون نگاه داشتن نفس از آلودگی، نجابت، پاکی نفس، تقوا و مناعت طبع دلالت دارند.
در قرآن
ریشه «عفف» ۴ بار در قرآن به کار رفته است؛ دو بار در معنای عفت اقتصادی و عزت نفس نیازمندان (مانند آیه ۲۷۳ بقره) و دو بار در معنای خویشتنداری جنسی و پاکدامنی (مانند آیه ۳۳ سوره نور: وَلْیَسْتَعْفِفِ الَّذِینَ لَا یَجِدُونَ نِکَاحًا).
جمعبندی و توضیح کامل فضیلت عفت
فضیلت عفت یکی از ارکان چهارگانه اخلاق کلاسیک و اسلامی است که به عنوان یک ملکه درونی، انسان را از افراط و تفریط در پاسخ به نیازهای غریزی بازمیدارد. این ویژگی اخلاقی با مهار شهوات تحت هدایت عقل، موجب هدایت انسان به سوی پاکی و کرامت انسانی میشود.
در فرهنگ قرآنی و سنت اسلامی، عفت تنها محدود به پوشش یا مسائل جنسی نیست، بلکه حوزههای گستردهتری نظیر خویشتنداری مالی، حفظ عزت نفس و دوری از درخواستهای غیرضروری را نیز در بر میگیرد؛ از این رو نمادهای والای آن در تاریخ اسلام، شخصیتهایی چون حضرت یوسف (ع) و حضرت مریم (س) هستند.