یعنی چه
واژه «مسهر» ریشه در زبان عربی دارد و بسته به تلفظ آن دو معنای عمده دارد: اگر به صورت اسم فاعل (مُسْهِر) خوانده شود، به معنای بیدارکننده، مایهٔ بیخوابی و چیزی است که خواب را از چشم میرباید (مانند اندوه یا عشق مفرط). اگر به صورت اسم مکان (مَسْهَر) خوانده شود، به معنای محل سهر کردن، جای بیدار ماندن در شب و پاتوق شبنشینی است که در کاربردهای معاصر عربی به کلوب شبانه نیز اطلاق میشود.
تلفظ
این کلمه در متون کهن و مذهبی بیشتر به صورت مُسْهِر (mos-her) در نقش اسم فاعل به کار رفته است. در ادبیات معاصر و به عنوان اسم مکان، به صورت مَسْهَر (mas-har) تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، واژه مسهر به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «بیدارکننده»، «مایه بیخوابی» یا «مکان شبنشینی» کاربرد دارد و کلمهای ۴ حرفی است.
به انگلیسی
برای مفهوم بیدارکننده از معادلهای توصیفی و برای اسم مکان از واژههای مربوط به تفریحات شبانه استفاده میشود.
در قرآن
خود واژه «مسهر» در کتاب قرآن ذکر نشده است؛ اما ریشه سه حرفی آن (س ه ر) در آیه ۱۴ سوره نازعات به صورت «السَّاهِرَةِ» (به معنای زمین هموار یا زمین قیامت که خلایق در آن بیدار میمانند) به کار رفته است.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ سنتی، این واژه نمادی از بیداری عمیق، بیخوابی ناشی از اندوه یا عشق، و مراقبت در شب است. در کاربردهای مدرنتر عربی نیز به نمادی از زندگی شبانه و تفریحات پس از تاریکی تبدیل شده است.
جمعبندی و توضیح کامل مسهر
واژه مسهر از ریشه عربی «سهر» به معنی بیدار ماندن در شب گرفته شده است. این کلمه در ادبیات کلاسیک و متون تاریخی عمدتاً به صورت «مُسْهِر» و به معنای عاملی که مایه بیداری و ربودن خواب از چشم میشود، کاربرد داشته است. همچنین در تاریخ اسلام، این واژه به عنوان نام اشخاص نیز شناخته شده است که از معروفترین آنها میتوان به «قیس بن مسهر صیداوی»، فرستاده باوفای امام حسین (ع) به کوفه اشاره کرد.
از سوی دیگر، در کاربردهای جغرافیایی و زبان معاصر عربی، این کلمه به صورت «مَسْهَر» به عنوان اسم مکان به کار میرود که معنای پاتوق شبانه، محل بیداری و شبنشینی و در اصطلاح امروزی کلوب شبانه را متبادر میکند. این واژه در زبان فارسی معیارِ روزمره رواج بالایی ندارد و بیشتر در متون کهن، مذهبی یا جداول کلمات متقاطع به چشم میخورد.