یعنی چه
محصول گیاه گون در اصل همان صمغ کتیرا یا ترشحات خشکشدهای است که بر اثر شکاف دادن ساقه یا ریشه گونههای مختلف گیاه گون به دست میآید. این ماده در مجاورت آب حالت ژلاتینی و صمغی پیدا میکند و به دلیل خواص ساختاریاش، کاربرد گستردهای در صنایع دارویی، آرایشی، بهداشتی و صنایع غذایی دارد.
تلفظ
عبارت «محصول گیاه گون» به صورت فتحِ گاف و واو در کلمهٔ گَوَن (mahsūl-e giyāh-e gavan) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، کلمهٔ ۵ حرفی «کتیرا» معروفترین و رایجترین پاسخ برای این طراحان است. در مواردی ممکن است به عسل گون نیز اشاره شود.
به انگلیسی
برای محصول صمغی این گیاه از واژه Tragacanth یا Gum tragacanth استفاده میشود، در حالی که خود گیاه گون در اصطلاحات علمی و انگلیسی Astragalus نامیده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی و نامهای شناختهشدهٔ این ماده در زبان فارسی کتیرا، صمغ گون و صمغ کتیرا هستند.
نماد چیست
گیاه گون به دلیل رویش در مناطق کوهستانی، استپی و شرایط سخت اقلیمی، در ادبیات و فرهنگ ایران زمین نماد صبوری، مقاومت، ایستادگی در برابر ناملایمات و وفاداری به خاک وطن به شمار میرود؛ همانطور که در شعر معروف شفیعی کدکنی تجلی یافته است.
جمعبندی و توضیح کامل محصول گیاه گون
محصول گیاه گون در ادبیات دارویی و طب سنتی ایران جایگاه ویژهای دارد. اصلیترین و شناختهشدهترین محصولی که از این گیاه بوتهای و خاردار استخراج میشود، صمغ کتیرا نام دارد. این صمغ با ایجاد شکاف روی ساقه گیاه به صورت طبیعی خارج و در مجاورت هوا خشک میشود که پس از جمعآوری در صنایع مختلف به ویژه برای حالتدهی مو و غلظتبخشی به داروها استفاده میگردد.
علاوه بر صمغ کتیرا، شهد گلهای این گیاه در دشتها و مراتع منبع تغذیه زنبورهای عسل بوده و محصول مرغوب دیگری به نام عسل گون را تولید میکند که آن هم خواص درمانی بیشماری دارد. این واژه اصالت کاملاً ایرانی داشته و ریشه در زبان پارسی میانه دارد.