یعنی چه
در اصطلاح زمینشناسی و هیدرولیک، قطر رسوبی (Sedimentation diameter) به معنی قطر یک کره فرضی است که وزن مخصوص و سرعت تهنشینی آن در یک سیال مشخص، دقیقاً با وزن مخصوص و سرعت تهنشینی یک ذره رسوبی واقعی (با شکل نامنظم) در همان سیال برابر باشد. از این پارامتر برای استانداردسازی و اندازهگیری اندازه ذرات رسوبی ریز استفاده میشود.
تلفظ
این ترکیب به صورت «قُطرِ رُسوبی» تلفظ میشود. واژه قطر دارای ضمه بر روی حرف قاف و رسوبی دارای ضمه بر روی حرف راء است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول، خود واژه «قطر رسوبی» با ۸ حرف است. همچنین ممکن است در برخی طراحهای جدول به عنوان «قطر رسوب» یا «اندازه دانه» به کار رود.
به انگلیسی
در متون علمی و مهندسی انگلیسی، معادل دقیق این واژه Sedimentation diameter است که به ویژگیهای دینامیکی تهنشینی ذرات اشاره دارد.
به فارسی
معادلهای فارسی و واژههای جایگزین برای این اصطلاح تخصصی، عبارتند از «قطر تهنشینی»، «قطر رسوب» و در مفهوم عامتر «اندازه ذرات رسوبی» یا «قطر دانه رسوب».
نماد چیست
در فرمولها و معادلات مکانیک رسوب، هیدرولیک و زمینشناسی، این مشخصه را معمولاً با نماد ریاضی $d_s$ نمایش میدهند که نشاندهنده قطر هیدرولیکی یا رسوبی ذره است.
جمعبندی و توضیح کامل قطر رسوبی
قطر رسوبی یک اصطلاح تخصصی و مصوب در علوم زمین، هیدرولیک و مکانیک رسوب است که برای حل مشکل نامنظم بودن شکل ذرات واقعی در طبیعت ابداع شده است. از آنجا که ذرات رسوب مانند ماسه، شن و گل شکل هندسی کاملی ندارند، نمیتوان قطر آنها را به سادگی با خطکش یا کالیپر سنجید. به همین دلیل، دانشمندان رفتار آنها را در هنگام سقوط و تهنشینی در یک سیال (مثل آب) مبنا قرار میدهند.
این شاخص با مقایسه سرعت تهنشینی ذره واقعی با یک کره کامل هندسی تعریف میشود. اگر یک دانه رسوب نامنظم با همان سرعتی در آب تهنشین شود که یک کره فرضی با همان وزن مخصوص سقوط میکند، قطر آن کره فرضی را به عنوان «قطر رسوبی» آن ذره در نظر میگیرند. این مفهوم نقشی کلیدی در پیشبینی رفتار رسوبات در رودخانهها، سدها و سواحل دارد.