دست از دامن بداشتن یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل دست از دامن بداشتن

اصطلاح و کنایهٔ ادبی «دست از دامن بداشتن» یکی از تعابیر کهن و اصیل زبان فارسی است که ریشه در فرهنگ و پوشش گذشته دارد؛ جایی که افراد برای خواهش، تظلم‌خواهی، پناهندگی یا ابراز ارادت به دامن لباس بزرگان و مقتدایان خود چنگ می‌زدند. فعل «بداشتن» در فارسی میانه و دری قدیم به معنای ترک کردن و رها کردن بوده است؛ بنابراین رها کردن دامن کنایه از قطع وابستگی، ناامید شدن و دست کشیدن از پناه یا همراهی است.

این عبارت ترکیبی با وجود دارا بودن ابعاد عمیق ادبی و عرفانی، در ساختار جدول‌ها و واژه‌نامه‌ها به عنوان مترادفی برای دل بریدن، اعراض و چشم‌پوشی شناخته می‌شود و تفاوت ظریفی با عباراتی چون «دست از سر برداشتن» دارد، چرا که بیشتر ناظر بر گسستن یک پیوندِ التجا‌آمیز، حمایتی یا عاطفی است.