یعنی چه
این واژه فعل ماضی در صیغه جمع مذکر مخاطب (شما) از باب افعال است. معنای اصلی آن سرریز شدن و جریان یافتنِ سیلآسا است که هم در حرکت فیزیکی و دستهجمعی انسانها (مانند مناسک حج) و هم در ورود ناگهانی و عمیق به یک بحث یا جریان فکری به کار میرود.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه قرآنی با همزه مفتوح، فاء مفتوح، ضاد ساکن (با تلفظ خاص عربی) و تاء مضموم به صورت [أَفَضْتُمْ] است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدولها بر اساس تعداد حروف، خود واژه «افضتم» با ۵ حرف است که به معنای کوچ کردن یا روانه شدن به کار میرود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون قرآنی، بسته به بافت آیه از معادلهایی که نشاندهنده حرکت جمعی یا غرق شدن در گفتار است استفاده میشود.
به عربی
در کتب لغت عربی، این فعل را به معنای حرکت جماعات با سرعت و کثرت، یا اِفاضه و زیادهروی در کلام معنا کردهاند.
به فارسی
در برگردانهای فارسی قرآن کریم، این واژه را به فراخور آیه به «سرازیر شدید»، «کوچ کردید»، «روانه شدید» یا «به گفتار درآمدید و دامن زدید» ترجمه کردهاند.
در قرآن
کاربرد اول در آیه ۱۹۸ سوره بقره است: «فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ...» که به حرکت سیلآسا و کوچ جمعی حاجیان از عرفات اشاره دارد. کاربرد دوم در آیه ۱۴ سوره نور است: «لَمَسَّكُمْ فِي مَا أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذَابٌ عَظِيمٌ» که به معنای فرورفتن، دامن زدن و غرق شدن در شایعهسازی و سخنان باطل است.
نماد چیست
این واژه در تصویرسازی ذهنی، نمادی از جریان یافتنِ پرحجم و لبریز شدنِ آب است. در مفهوم انسانی، نمادِ حرکت یکپارچه و سیلآسای انسانها به سوی یک هدف، یا فرو رفتنِ ناگهانی و دستهجمعی در یک جریان فکری یا کلامی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل افضتم
واژه «افضتم» یک فعل ماضی عربی از ریشه «ف ی ض» (یا ف و ض) در باب افعال است که در متون دینی و ادبی فارسی کاربرد دارد. این کلمه به لحاظ لغوی تصویر زیبای سرریز شدن آب و جریان یافتن خروشان را تداعی میکند و به همین دلیل در توصیف حرکات جمعیِ پرجمعیت یا ورود عمیق به یک بحث استفاده میشود.
در قرآن کریم این کلمه دقیقاً با همین صیغه دو بار به کار رفته که دو وجه معنایی متمایز را نشان میدهد؛ یکی حرکت شکوهمند و سیلآسای حاجیان از عرفات به مشعرالحرام، و دیگری غرق شدن و دامن زدن به شایعات و سخنان بیهوده. در حل جدولهای فارسی، این واژه پنجحرفی معمولاً با کلیدواژههایی چون کوچ کردید یا روان شدید پیوند دارد.