یعنی چه
«بُرد» در لغت به معنای جامه، ردا یا پارچه دستباف است و «یمانی» به خاستگاه آن یعنی کشور یمن اشاره دارد. در نتیجه، بُردِ یَمانی به نوعی پارچهٔ مرغوب، مخطط (راهراه) و باکیفیت گفته میشد که از یمن به دیگر نقاط جهان تجارت میشد و ارزشی تاریخی و ادبی دارد.
تلفظ
این ترکیب وصفی به صورت بُرد (با ضمهٔ ب و سکون ر) و یَمانی (با فتح ی و م) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول «برد یمانی» با ۸ حرف است. همچنین بسته به طراح جدول، کلماتی نظیر «حبره» (نوعی برد یمانی پنبهای) نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم تاریخی از واژگانی استفاده میشود که جنس پارچه یا نوع پوشش (ردا/عبا) را در کنار خاستگاه آن یعنی یمن توصیف میکنند.
به عربی
این اصطلاح ریشهٔ کاملاً عربی دارد و در متون کهن، احادیث و اشعار جاهلی و اسلامی به همین صورت به کار رفته است.
به فارسی
معادلهای فارسی و روان این عبارت شامل «پارچهٔ یمنی»، «جامهٔ یمانی»، «ردا یا چادر مکلّف» و «پارچهٔ راهراه یمنی» است که در متون کهن نظم و نثر پارسی به کار رفتهاند.
در قرآن
عبارت «برد یمانی» به صورت مستقیم و عینی در آیات قرآن کریم ذکر نشده است. با این حال، این واژه در صدر اسلام کاربرد فراوانی داشته و در احادیث شریف، سنت پیامبر (ص) و فقه اسلامی (مانند روایات مربوط به حدیث کسا، پوشش خطیب جمعه و تکفین میت) به وفور دیده میشود.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی و عربی، برد یمانی نماد شکوه، تجمل، آراستگی اسلامی و هدیهای بسیار ارزشمند و سلطنتی است. شعرا در تشبیهات خود، زیباییِ آسمان پر ستاره یا دشتهای پر از شکوفه را به برد یمانی تشبیه میکردند.
جمعبندی و توضیح کامل برد یمانی
«بُردِ یَمانی» یک واژهٔ تاریخی، لغوی و ادبی است که در اصل به نوعی پارچه یا عبای راهراه (مخطط)، بسیار مرغوب و گرانبها اشاره دارد که در گذشته در کشور یمن بافته میشد. این واژه در متون کهن و اشعار شاعران بزرگ فارسی برای توصیف لباسهای فاخر، ارزشمند و شاهانه به کار رفته و جلوهای از تجمل و زیبایی را تداعی میکند.
از نظر مذهبی و فقهی نیز این جامه به دلیل استفاده در صدر اسلام و روایاتی همچون حدیث کسا و سنن مرتبط با تکفین و احکام دیه، جایگاه محترمی دارد؛ اما بر خلاف برخی باورهای عامیانه، این عبارت هیچگونه ارتباط معنایی یا لغوی مستقیمی با سنگهای دعا، حرز یا متن صریح آیات قرآن ندارد و صرفاً یک اسم برای نوعی پوشاک ارزشمند سنتی است.