یعنی چه
واژه «بالظهر» از ترکیب حرف جر «بـ» و اسم «الالظهر» ساخته شده است. این کلمه با توجه به حرکتگذاری حرف «ظ» دو معنای کاملاً متفاوت دارد: ۱. بِالظُّهْر (با ضمه) به معنی در وقت ظهر و هنگام نیمروز. ۲. بِالظَّهْر (با فتحه) به معنی به وسیله پشت، از پشت سر، و مجازاً به معنی غیابی یا از حفظ (مانند قرائت از بر).
تلفظ
این واژه بسته به معنای مدنظر به دو صورت تلفظ میشود؛ برای اشاره به زمان نیمروز به صورت بِالظُّهْر (با ضمه ظ) و برای اشاره به پشت یا مفهوم از حفظ به صورت بِالظَّهْر (با فتحه ظ) خوانده میشود.
در جدول
پاسخ مدنظر در جدول برای این واژه خود «بالظهر» با ۶ حرف است. معادلهای دیگر آن با توجه به تعداد حروف میتوانند شامل نیمروز، وقت ظهر یا از حفظ باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به دو وجهی بودن معنای کلمه، برای مفهوم زمان از عباراتی نظیر at noon و برای مفهوم پشت یا غیابی از تعابیری مانند from behind استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه خالص عربی دارد. در زبان عربی معاصر، برای رساندن دقیق مفهوم زمان از «في وقت الظهيرة» و برای مفهوم پشت سر یا غیابی از «من الخلف» یا «عن ظهر القلب» (برای از حفظ خواندن) استفاده میشود.
به فارسی
برگردانهای دقیق فارسی این واژه با توجه به بافتار متن شامل «نیمروز» و «هنگام ظهر» برای وجه زمانی، و کلماتی چون «از پشت»، «پسِ سر»، «غیابی» و «از بر (حفظی)» برای وجه دوم کلمه است.
نماد چیست
این کلمه به طور مستقل نماد اساطیری خاصی ندارد؛ اما وجه زمانی آن (بِالظُّهْر) در فرهنگ اسلامی و شرقی، نماد اوج قدرت و روشنایی خورشید، آشکار شدن کامل حقیقت بدون پردهپوشی، و زمان برپایی نماز واجب ظهر است.
جمعبندی و توضیح کامل بالظهر
واژه «بالظهر» یک ترکیب مستقیم از زبان عربی است که وارد زبان فارسی شده و ساختاری دوگانه دارد. ارزش معنایی این کلمه کاملاً وابسته به حرکتگذاری حرف «ظ» است؛ به طوری که در حالت ضمه (بِالظُّهْر) یک اصطلاح زمانی به معنای هنگام نیمروز و اوج روز است و در حالت فتحه (بِالظَّهْر) به ابعاد جسمانی پشت یا مفاهیم کنایهای مانند غیاباً و خواندنِ از حفظ اشاره میکند.
در متون کهن و ادعیه، وجه زمانی آن کاربرد بیشتری دارد و به وضوح برههای از شبانهروز را نشان میدهد که آفتاب در بالاترین حد خود قرار دارد. شناخت ریشه سهحرفی (ظ هـ ر) به درک بهتر این واژه کمک میکند، چرا که این ریشه همزمان مفاهیم آشکار شدن و پشت را در خود نهفته دارد.