یعنی چه
واژه «تعجبآور» به ویژگی یا رخدادی اطلاق میشود که به دلیل غیرمنتظره بودن، عجیب بودن یا پنهان بودن علتش، در ذهن انسان ایجاد حس حیرت، شگفتی و بهت میکند.
تلفظ
تلفظ این کلمه به صورت [ta'ajjob-āvar] است که از ترکیب مصدر عربی «تعجُّب» با تشدید روی حرف جیم و بن مضارع «آور» از مصدر آوردن ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند شگفتانگیز، حیرتآور، اعجابانگیز و عجیب به عنوان هممعنی تعجبآور کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به شدت شگفتی از کلمات متعددی استفاده میشود که رایجترین آنها Surprising و Amazing است.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه Şaşırtıcı دقیقاً به معنای شگفتآور و ایجادکننده تعجب به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی برای این ترکیب شامل شگفتانگیز، حیرتآور، اعجابآمیز و عجیب هستند. متضادهای آن نیز واژههایی چون عادی، معمولی، پیشپاافتاده و متداول میباشند.
نماد چیست
اصلیترین نماد نگارشی و بصری این مفهوم «علامت تعجب (!)» است. در علائم راهنمایی و رانندگی و تابلوهای هشدار نیز وجود یک علامت تعجب در میان مثلث زرد یا قرمز نشاندهنده یک وضعیت غیرمنتظره، خطرساز یا تعجبآور در مسیر است.
جمعبندی و توضیح کامل تعجب آور
واژه «تعجبآور» یک صفت فاعلی مرکب مرخم در زبان فارسی است. ساختار این کلمه از دو بخش تشکیل شده است؛ بخش اول واژه وامگرفته شده از عربی یعنی «تعجب» (مصدر باب تفعّل از ریشه عجب) و بخش دوم بن مضارع فعل فارسی آوردن یعنی «آور» است که در مجموع معنای «ایجادکننده شگفتی و حیرت» را میسازد. ریشه این کلمه یعنی «عجب» ۲۷ بار در قرآن کریم به صورتهای مختلفی نظیر صفت یا فعل برای بیان شگفتی انسانها از پدیدهها و آیات الهی به کار رفته است.
این کلمه در زبان روزمره و ادبیات برای توصیف پدیدهها، اخبار یا رفتارهایی استفاده میشود که خارج از چارچوب پیشبینی و روال عادی زندگی انسان رخ میدهند. بار معنایی آن بسته به موقعیت میتواند مثبت (مانند یک کشف علمی تحسینبرانگیز) یا منفی (مانند یک رفتار باورناپذیر و ناپسند) باشد. در فرهنگ مکتوب و لغتنامههای معتبری چون معین و دهخدا، این واژه معادل مفاهیمی چون مبهوتکننده و آنچه علتش بر انسان پوشیده است تعبیر میشود.