بضاعت مزجات یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل بضاعت مزجات

«بضاعت مزجات» یک ترکیب وصفی عربی و قرآنی است که ورود زیبایی به ادبیات فارسی داشته است. کلمه بضاعت به معنای کالا و سرمایه، و مزجات به معنای ناچیز و رانده‌شده است. در مجموع، این اصطلاح به دارایی یا متاعی اشاره دارد که به قدری کم‌ارزش یا اندک است که تاجران به راحتی از آن چشم‌پوشی می‌کنند و تمایلی به معامله با آن ندارند.

ریشه تاریخی و شهرت این عبارت به داستان حضرت یوسف (ع) در قرآن بازمی‌گردد؛ جایی که برادران او در زمان قحطی با کالایی اندک و بی‌مقدار برای دریافت غله به مصر آمدند و از روی ناتوانی این عبارت را به زبان آوردند. به همین دلیل، در فرهنگ اسلامی و تفاسیر، این کلمه بازتاب‌دهنده فقر شدید و اضطرار است.

در ادبیات فارسی، شاعران بزرگ از این ترکیب به عنوان یک استعاره اخلاقی و عرفانی بهره برده‌اند. نویسندگان و شاعران برای نشان دادن فروتنی، طاعات، عبادات یا آثار خود را در برابر عظمت پروردگار یا بزرگان، «بضاعت مزجات» می‌نامند تا بر دست‌خالی بودن و تواضع خود تاکید کنند.