یعنی چه
واژه «تدیر» در اصل یک مصدر عربی (از باب تفعّل به صورت تدیُّر) است که در متون کهن به کار رفته و به معنای متوطن شدن، سکنیٰ گرفتن و اتخاذ یک مکان به عنوان دار و سرا است.
تلفظ
تلفظ اصلی و ساختاری آن در عربی «تَدَیُّر» است که در متون فارسی و زبان عامه گاه به صورت مخفف یا با تسامح «تَدِیر» خوانده و نوشته میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه چهار حرفی «تدیر» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی نظیر «خانه گرفتن» یا «منزل گرفتن در یک بقعه» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم سکونت و خانه گرفتن از عبارات فعلی مرتبط با اقامت استفاده میشود.
به عربی
ریشه اصلی این واژه از ماده ثلاثی مجرد «د و ر» است و در زبان عربی به معنای اقامتگزینی استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این کلمه شامل عباراتی چون «نشیمن ساختن»، «توطن اختیار کردن» و «ماندگار شدن در یک سرا» است.
در قرآن
خود واژه «تدیر» به این شکل در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، کلمات همخانواده آن از ریشه «دور» مانند «الدیار» (خانهها) یا «دیارکم» بارها در آیات مختلف ذکر شدهاند.
نماد چیست
این واژه مفهوم یا نماد مذهبی و اسطورهای خاصی ندارد، اما از نظر معنایی میتواند نمادی از بازگشت به سکون، آرامش، ترک جابجایی و یافتن مأمن و مسکن پایدار باشد.
جمعبندی و توضیح کامل تدیر
واژه «تدیر» (که صورت اصلی آن تدیُّر است) از ریشه عربی «د و ر» مشتق شده و در متون کهن و لغتنامهها به معنای خانه گرفتن، مسکن گزیدن و اقامت کردن در یک بقعه یا مکان خاص معنا شده است. این کلمه با مفاهیمی چون تشکیل سرا و متوطن شدن پیوند دارد و در حل جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک پاسخ چهار حرفی برای این مفاهیم کاربرد دارد.
باید توجه داشت که این واژه در زبان معیار و روزمره فارسی امروز چندان رایج نیست و به عنوان یک مدخل مستقل و پرکاربرد در فرهنگهای بزرگی چون دهخدا، معین و عمید جایگاه وسیعی ندارد. در بسیاری از موارد، جستجوی این کلمه ممکن است ناشی از یک خطای تایپی یا اشتباه املایی به جای واژگان بسیار رایجتری مانند «تدبیر» (به معنی چارهاندیشی) یا «تقدیر» (به معنی سرنوشت) باشد، مگر آنکه دقیقاً در زمینه متون کهن لغوی و به معنی مسکنگزینی مد نظر قرار گرفته باشد.