بلغندر یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل بلغندر

واژهٔ «بلغندر» از جمله کلمات اصیل، کهن و مهجور زبان فارسی دری است که در فرهنگ‌های معتبری مانند لغت‌نامه دهخدا و برهان قاطع ثبت شده است. این واژه ذوالوجهین بوده و بار معنایی وسیعی را حمل می‌کند؛ از یک سو به ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری منفی مانند لاابالی‌گری، بی‌دینی و بی‌قید بودن اشاره دارد و از سوی دیگر برای توصیف ویژگی‌های جسمانی مانند فربهی، سنگینی و تن‌پروری استفاده می‌شده است.

نکته جالب در خصوص این واژه، کاربرد متناقض آن در قدیم است؛ به طوری که هم در مقام مدح و ستایش و هم در مقام دشنام و نکوهش به کار می‌رفته است. شکل دیگر نگارش این واژه در متون قدیمی «بلقندر» است و بخش دوم آن یعنی «غندر» نیز به تنهایی معنای مبرم و پافشاری‌کننده را می‌دهد. امروزه این کلمه از زبان محاوره و معیار خارج شده و بیشتر در ادبیات قدمایی یا به عنوان چالشی در حل جدول‌های کلمات متقاطع دیده می‌شود.