یعنی چه
پرز به تارهای بسیار ریز، نرم و کوتاهی گفته میشود که روی سطوح مختلف نظیر پارچههای مخملی، فرش، جامه، پوست برخی میوهها (مانند به و هلو) و یا به صورت برجستگیهای میکروسکوپی در دیوارهٔ داخلی اندامهای گوارشی (مانند پرزهای روده برای جذب غذا) قرار دارد. همچنین قدیمیها به لیقهٔ دوات که از جنس پشم یا ابریشم بود نیز پرز میگفتند.
تلفظ
این واژه به صورت پُرْز (Porz) با ضمهٔ حرف اول و سکون حروف بعدی تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمهٔ سه حرفی «پرز» یا کلمات هممعنی آن مانند «کرک»، «خمل» و «زغب» به عنوان پاسخ فراوان به کار میروند.
به انگلیسی
بسته به اینکه واژه در چه زمینهای (صنعتی، پوشاک، زیستشناسی یا طبیعت) به کار رود، معادلهای انگلیسی دقیقی برای آن وجود دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به پرزهای عمومی و طبیعی از Tüy و برای بافتهای پارچهای از Hav استفاده میشود.
به فارسی
واژههای «کرک»، «خوابِ جامه»، «خمل»، «زغب» و «پرزه» از دقیقترین برگردانها و مترادفهای اصیل فارسی برای این کلمه هستند. این واژه کاملاً پارسی اصیل و ریشه در زبان پهلوی و اوستایی دارد که حتی به صورت معرب با شکل «برزج» وارد زبان عربی شده است. متضاد آن کلماتی چون «صاف»، «بیپرز» و «تُس» (به معنی جامهٔ بیکرک) میباشند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی و فرهنگ عامه، پرز جامه یا پلاس نمادی از «درویشی، خاکساری، فقر اختیاری» و همچنین نشانی از «مادیات کمارزش و ریزترین اجزای فرسودهٔ دنیا» است؛ شاعرانی چون انوری و خاقانی از آن برای ابراز تواضع و بیارزشی امور دنیوی بهره بردهاند. در نگاهی دیگر، میتواند نمادی از لطافت و نرمی سطحی نیز باشد.
جمعبندی و توضیح کامل پرز
واژهٔ «پرز» یک کلمهٔ اصیل ایرانی با ریشهای کهن در زبانهای باستانی است که کاربردهای متنوعی از صنایع نساجی گرفته تا زیستشناسی دارد. این کلمه در اصل به هرگونه تار و الیاف بسیار ریز، کوتاه و نرمی اطلاق میشود که بر روی یک سطح مینشیند یا از آن بیرون میزند؛ خواه این سطح مخمل و فرش باشد، خواه پوست میوههایی چون هلو، و خواه مخاط داخلی رودهٔ انسان که وظیفهٔ حیاتی جذب مواد مغذی را بر عهده دارد.
در حوزهٔ لغت و ادبیات، پرز مترادف با کرک و خمل بوده و نقطهٔ مقابل سطوح صاف و صیقلی است. در اشعار کهن نیز به عنوان کنایهای از فقر، کهنگی لباس یا ریزترین مادیات بیارزش به کار میرفته است. این کلمه سه حرفی یکی از واژگان پرکاربرد در حل جدول کلمات متقاطع به شمار میآید.