معنی کزی چیست؟ مترادف و متضاد آن

معنی

واژهٔ «کزی» در لغت‌نامه‌های کهن (مانند دهخدا و ناظم‌الاطباء) به عنوان یک مصدر عربی به معنی احسان، تفضل و نیکی کردن در حق بنده یا بردهٔ آزادشده ثبت شده است. این واژه در زبان فارسی معیار امروز کاملاً مهجور است و کاربرد فعالی ندارد.

یعنی چه

در متون لغوی قدیم، این عبارت یعنی شخص پس از آزاد کردن بندهٔ خود، همچنان در حق او نیکی و بخشش کند. همچنین در زبان عامیانه یا متون خطی، گاهی ممکن است به عنوان غلط املایی یا تصحیفی از واژهٔ «کژی» (به معنی انحراف و ناراستی) یا «کُوزی» (خمیدگی پشت) به کار رفته باشد.

مترادف

مترادفات فوق بر اساس ریشهٔ مصدری عربی آن در لغت‌نامه‌ها ذکر شده است. در صورت فرض تصحیف و اشتباه املایی با واژهٔ «کژی»، مترادف‌های آن کجی، انحراف و ناراستی خواهند بود.

متضاد

برای معنای اصلی و کهن آن، متضاد مشخصی در لغت‌نامه‌ها ثبت نشده اما بر اساس مفهوم، واژه‌هایی که دال بر بدرفتاری هستند تقابل دارند. در صورت هم‌معنی بودن با کژی، متضادهای آن راستی، درستی و استقامت است.

هم خانواده

به دلیل ریشهٔ عربی شاذ و کم‌کاربرد، هم‌خانوادهٔ رایجی برای آن در فارسی وجود ندارد. اگر آن را با ریشهٔ فارسی «کژ» مرتبط بدانیم، واژه‌هایی مانند کژی، کژدم و کوژ با آن هم‌ریشه خواهند بود.

ریشه

این واژه از مصدر ثلاثی مجرد (کَزْیْ) در زبان عربی اقتباس شده و به کتاب‌های لغت فارسی راه یافته است، اما در سیر تحول زبان فارسی به عنوان یک واژه اصیل یا زنده پذیرفته نشده است.

جمله سازی

در جدول

در طراح‌های جدول کلمات متقاطع، واژهٔ «کزی» دقیقاً یک پاسخ ۳ حرفی است که ممکن است به عنوان یک لغت نادر لغوی یا با اشاره به معنای قدیمی آن (احسان به آزادشده) مد نظر قرار گیرد.

به انگلیسی

از آنجا که واژه معادل دقیقی در انگلیسی مدرن ندارد، باید مفهوم لغوی آن یعنی نیکوکاری در حق بندهٔ آزادشده را به صورت عبارتی ترجمه کرد. در صورت منظور بودن واژهٔ کژی، معادل انگلیسی آن Crookedness یا Deviation خواهد بود.