یعنی چه
تقهقر در لغت به معنی حرکت رو به عقب و بازپسگشتن است. این واژه در مفاهیم فردی، اجتماعی و سیاسی به هر نوع پسرفت، افت رتبه، یا انحطاط فرهنگی و تمدنی اشاره دارد که در آن یک سیستم یا فرد به جای حرکت به جلو، به سمت وضعیت ضعیفتر گذشته بازمیگردد.
تلفظ
این واژه مصدری از باب تفعّل در زبان عربی است که به صورت taga'ghor در فارسی تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ به سوالاتی با مفهوم عقبنشینی، واپسروی یا پسرفت علمی و فرهنگی میتواند واژه ۵ حرفی «تقهقر» باشد.
به انگلیسی
در متون تخصصی روانشناسی و جامعهشناسی انگلیسی، واژه Regression بیشترین کاربرد را برای رساندن مفهوم تقهقر دارد.
به عربی
واژه تقهقر خود ریشه عربی (ق هـ ق ر) دارد و در این زبان نیز دقیقاً به معنی حرکت معکوس و پسروی به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل پسرفت، واپسروی، عقبنشینی، انحطاط، افول و نزول هستند. در مقابل، واژههایی چون پیشرفت، ترقی و تعالی متضاد آن به شمار میروند.
نماد چیست
در ادبیات و تحلیلهای جامعهشناختی، تقهقر نماد از دست رفتن دستاوردها و حرکت رو به عقب است. در مفاهیم استعاری و نمادین، گاهی با فلشی که به سمت عقب پیچ خورده یا موجوداتی مانند خرچنگ (به دلیل نوع حرکت رو به عقب و پهلو) نمایش داده میشود که نشاندهنده سقوط اخلاقی، فکری یا تمدنی است.
جمعبندی و توضیح کامل تقهقر
واژه تقهقر مصدری عربی از ریشه رباعی «قهقر» است که در زبان فارسی کاربرد گستردهای در حوزههای ادبی، جامعهشناسی و روانشناسی دارد. این کلمه به معنای واقعی کلمه یعنی «رو به عقب حرکت کردن» و زمانی به کار میرود که یک فرد، جامعه یا تمدن به جای سیر تکاملی و صعودی، دچار انحطاط، افت کیفیت و بازگشت به رفتارهای بدوی یا ساختارهای ضعیف گذشته شود.
اگرچه خود واژه تقهقر به صورت مصدری و لفظی در قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم همارز آن مانند «نَکَصَ عَلی عَقِبَیْهِ» (به عقب بازگشت) در آیات مختلف برای توصیف عقبگرد معنوی و اخلاقی انسانها به کار رفته است. در تداول امروزی، این واژه بار معنایی منفی دارد و هشداردهندهی زوال و از دست رفتن دستاوردهای مثبت است.
در بازیهای فکری و جدول کلمات نیز این واژه ۵ حرفی به عنوان هممعنی کلماتی چون پسرفت، تنزل و واپسگرایی کاربرد زیادی دارد و شناخت متضادهای آن مانند ترقی و پیشروی به درک عمیقتر مفهوم آن کمک میکند.