یعنی چه
واژه «تکذبون» فعلی عربی از ریشه «ک-ذ-ب» است. اگر با تشدید (تُکَذِّبُونَ از باب تفعیل) باشد به معنی «دروغ میشمارید، انکار میکنید و نسبت دروغ به چیزی میدهید» است و اگر بدون تشدید (تَکْذِبُونَ از ثلاثی مجرد) باشد به معنی «دروغ میگویید» به کار میرود.
تلفظ
این کلمه بر حسب ساختار صرفی به دو صورت تلفظ میشود: ۱. تُکَذِّبُونَ (با ضمه ت، فتح کاف و تشدید و کسره ذال) در معنای دروغ پنداشتن. ۲. تَکْذِبُونَ (با فتح ت، سکون کاف و کسره ذال) در معنای دروغ گفتن.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول در قالب کلمه ۶ حرفی، خودِ واژه «تکذبون» است که در بافت متون دینی و قرآنی به عنوان گزینهای برای مفاهیم انکار و تکذیب استفاده میشود.
به انگلیسی
در ترجمه انگلیسی عبارات قرآنی، این فعل بسته به سیاق آیه معمولاً به صورت زمان حال ساده مخاطب جمع برای مفاهیم انکار یا کفر ترجمه میشود.
به عربی
در زبان عربی معیار و برای تبیین معنای واژه، از مترادفهایی چون «تنکرون» (انکار میکنید) یا «تجحدون» (حق را کتمان میکنید) استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه بر اساس صیغه جمع مذکر مخاطب شامل «دروغ میشمارید»، «تکذیب میکنید»، «حاشا میکنید» و «دروغ میگویید» است.
در قرآن
این کلمه و مشتقات نزدیکش کاربرد وسیعی در قرآن دارند. به عنوان نمونه با تشدید در آیه ۸۲ سوره واقعه «وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ» (و بهره خود را تکذیب و دروغانگاشتن حق قرار میدهید) و بدون تشدید در آیه ۱۵ سوره یس «إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَكْذِبُونَ» (شما جز دروغ نمیگویید) تجلی یافته است. همچنین همریشه آن در آیه مشهور «فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ» در سوره الرحمن به کار رفته است.
نماد چیست
این واژه از نظر واژهشناختی و مذهبی، نمادی از ایستادگی در برابر حقیقت، نپذیرفتن نشانههای آشکار، رویگردانی از ایمان و اصرار بر باورهای نادرست در بافت متون دینی است و نماد باستانی یا گرافیکی خاصی ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل تکذبون
واژه «تکذبون» یک فعل مضارع عربی در صیغه جمع مذکر مخاطب (شما) است که از ریشه ثلاثی مجرد «ک-ذ-ب» مشتق شده است. معنای دقیق این کلمه بستگی به وجود یا عدم وجود تشدید روی حرف «ذ» دارد؛ در صورت داشتن تشدید از باب تفعیل بوده و به معنای «دروغ شمردن، انکار کردن و رد کردن حقیقت» است و در صورت نداشتن تشدید، به معنای «دروغ گفتن» افاده میشود.
این کلمه حضور پررنگی در بافت آیات قرآنی دارد و کلام الهی معمولاً منکران، مشرکان یا تکذیبکنندگان معاد و نبوت را با این لفظ خطاب قرار میدهد. ریشه این واژه با کلمات پرکاربردی در زبان فارسی نظیر کذب، کاذب، تکذیب و کذاب همخانواده است.
در ساختارهای واژهنامهای و جدول کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان یک کلمه ۶ حرفی با بار معنایی مذهبی و اخلاقی شناخته میشود که نمایانگر مفهوم نپذیرفتن واقعیت و اصرار بر ناراستی است.