یعنی چه
این واژه در مردمشناسی و دینپژوهی برای توصیف باورها، قوانین، آیینها یا اشیایی به کار میرود که به توتم یک قبیله یا گروه اجتماعی وابستهاند. در این نظام، اعضای قبیله خود را با آن موجود مقدس همخون و مرتبط میدانند.
تلفظ
تلفظ این واژه با ضمه روی تاء اول (تو)، فتحه روی تاء دوم (تِ) و یاء نسبت در پایان صورت میگیرد.
در جدول
در سؤالات جدول کلمات متقاطع، در پاسخ به کلماتی مانند «منسوب به توتم» یا «وابسته به نماد قبیلهای»، واژه ۵ حرفی «توتمی» یا واژه ۶ حرفی «توتمیک» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی صفت توتمی به صورت totemic بیان میشود که مستقیماً به مفاهیم مرتبط با توتمیسم اشاره دارد.
به عربی
در متون علمی و ترجمههای عربی، با افزودن یاء نسبت به واژه معرب طوطم، صفت «طوطمی» ساخته شده است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی نیز مانند بسیاری از زبانهای مدرن، از ریشه اروپایی این واژه استفاده میشود.
به فارسی
هرچند خود واژه اصالتی فارسی ندارد، اما معادلهای توصیفی آن در زبان فارسی شامل واژههایی چون توتمپرستانه، آیینی، اسطورهای و نماد مذهبی قبیله است.
نماد چیست
امور توتمی نمایانگر پیوند عمیق انسان با طبیعت، احترام به ارواح نگهبان و همبستگی اجتماعی اعضای یک قبیله هستند. تظاهر فیزیکی آن معمولاً در قالب ستونهای چوبی یا سنگی تراشیده شده با نقش حیوانات دیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل توتمی
واژه «توتمی» صفت نسبی ساخته شده از واژه «توتم» است. ریشه اصلی کلمه توتم به زبان سرخپوستان بومی آمریکای شمالی (قبیله آلگونکین) بازمیگردد که به معنای «او خویشاوند من است» یا «نشانه خانوادگی» بوده و بعدها از طریق زبانهای اروپایی به زبان فارسی راه یافته است.
در حوزه انسانشناسی و اسطورهشناسی، هر امر یا شیء توتمی به نوعی با ساختار اعتقادی توتمیسم گره خورده است؛ نظامی که در آن یک گروه یا قبیله، رابطه خویشاوندی و معنوی ویژهای با یک موجود طبیعی مانند عقاب، گرگ یا خرس برقرار میکند و آن را حامی و نیاکان خود میداند.
این اصطلاح کاملاً مدرن و علمی است؛ به همین دلیل در منابع کهن فارسی یا متون دینی مانند قرآن کریم کاربرد مستقیم ندارد و صرفاً به عنوان یک واژه تخصصی برای بررسی ادیان ابتدایی و پیوندهای اجتماعی کهن مورد استفاده قرار میگیرد.