معنی
واژه بضاعت در اصل به معنای مال و سرمایهای است که پایه و مایه کار و تجارت باشد. این کلمه همچنین به کالا و متاع تجاری (مالالتجاره) اشاره دارد و در کاربرد امروزی و مجازی، به ظرفیت، توانایی و وسع فرد در زمینههای مختلف (مانند بضاعت علمی) اطلاق میشود.
یعنی چه
وقتی میگویند کسی بضاعت کاری را دارد، یعنی از نظر مالی، دارایی یا توانایی ذهنی و علمی، امکانات و مایه لازم را برای انجام آن کار داراست. در مقابل، بیبضاعتی به معنای دستتنگی و نداشتن توان مادی یا معنوی است.
مترادف
این کلمات در متون مختلف ادبی، فقهی و اقتصادی میتوانند به جای بضاعت بنشینند و بار معنایی دارایی یا کالا را دوش بکشند.
متضاد
کلمات فوق نشاندهنده نبودِ سرمایه مادی یا معنوی و عدم توانایی مالی و علمی هستند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه سه حرفی (ب ض ع) مشتق شدهاند یا ترکیبات فارسی ساختهشده با این کلمه هستند.
ریشه
بضاعت واژهای عربی است. در لغت از ریشه «بضع» به معنی بریدن و پاره کردن میآید؛ چرا که بضاعت (سرمایه) در واقع پاره و بخشی جدا شده از کل مال است که انسان آن را جدا کرده و به تجارت و داد و ستد اختصاص میدهد. این واژه با همین ساختار وارد زبان فارسی شده است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به طراحان جدول برای راهنماهای 'سرمایه و دارایی'، 'مالالتجاره' یا 'توان مالی'، واژه ۵ حرفی «بضاعت» یک پاسخ دقیق و کلیدی است.
به انگلیسی
بسته به اینکه بضاعت در معنی سرمایه نقدی، دارایی شهودی، کالا یا توانایی پرداخت به کار رود، معادل انگلیسی آن تغییر میکند.
جمعبندی و توضیح کامل بضاعت
واژه بضاعت یکی از واژگان پرکاربرد عربی در زبان فارسی است که در طول زمان بسط معنایی یافته است. این کلمه در ریشه اصلی خود به بخشی از مال اشاره دارد که برای تجارت جدا میشود و به عنوان کالا یا سرمایه اولیه به کار میرود. در ادبیات قرآنی نیز این واژه دقیقاً در داستان حضرت یوسف به معنای کالا و بهای خرید مبادلاتی آمده است؛ به ویژه اصطلاح «بضاعت مزجاة» که به معنای سرمایه اندک و ناچیز است، از همین منبع به ادبیات فارسی راه یافته و نمادی برای اظهار تواضع علمی یا مادی شده است.
امروزه کاربرد بضاعت فراتر از جنبههای مادی و مبادلات اقتصادی رفته و جنبههای معنوی، ذهنی و انسانی را نیز در بر میگیرد. مفاهیمی چون «بضاعت علمی» یا «بضاعت هنری» نمونههای بارزی از این کاربرد استعاری هستند که به میزان توانایی، دانش و ظرفیت درونی یک فرد اشاره دارند. در نتیجه، این کلمه ترکیبی از مفاهیم مایه، توان، ثروت و کالا را در خود جای داده است.