یعنی چه
واژه «قویجثه» یک ترکیب وصفی در زبان فارسی است که برای توصیف فیزیک بدنی مستحکم، تنومند و عضلانی به کار میرود؛ موجودی که کالبد و ساختار جسمانی او بزرگتر و نیرومندتر از حد معمول است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [qavi-josse] است که از دو بخش «قَویّ» (با تشدید یا بدون تشدید در فارسی) و «جُثّه» تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای «درشتهیکل یا نیرومند»، واژه ۶ حرفی «قوی جثه» یا معادلهای ۵ حرفی آن مانند «تنومند» کاربرد فراوانی دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن، از صفتهای متنوعی برای رساندن این مفهوم استفاده میشود که رایجترین آنها robust و burly هستند.
به فارسی
از نظر واژگان اصیل و رایج فارسی، کلمات «تنومند»، «درشتاندام»، «ستبرتن» و «قویهیکل» دقیقترین معادلها برای این صفت به شمار میروند. در مقابل، واژههایی چون «نحیف»، «لاغر» و «ضعیفالجثه» متضادهای آن هستند.
در قرآن
خودِ ترکیب صفت و اسمی «قویجثه» در متن قرآن وجود ندارد؛ با این حال، مفهوم نیرومندی جسمانی در آیه ۲۴۷ سوره بقره درباره شایستگی طالوت با عبارت «وَ زادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ» (و خدا به او گشایش و برتری در دانش و نیروی جسمی داد) بیان شده است. همچنین واژه «القوی» به عنوان صفت الهی بارها در قرآن آمده است.
نماد چیست
در ادبیات، اساطیر و فرهنگ عامه، واژه قویجثه نماد پهلوانان نامدار (مانند رستم دستان) و در عالم طبیعت نماد حیواناتی چون خرس، فیل، شیر و عقاب است که مظهر قدرت فیزیکی و ابهت در قلمرو خود هستند.
جمعبندی و توضیح کامل قوی جثه
واژه «قویجثه» یک صفت مرکب کاربردی در زبان فارسی است که از ترکیب دو واژه با ریشه عربی («قَوی» به معنای نیرومند و «جُثّه» به معنای پیکر و کالبد) ساخته شده است. این اصطلاح در دستور زبان فارسی ساختار «صفت + اسم» دارد و برای توصیف انسانها یا حیواناتی به کار میرود که از نظر فیزیکی دارای استخوانبندی درشت، عضلات قوی و اندامی بزرگتر از حد معمول هستند.
این کلمه در مکالمات روزمره، متون ادبی و حتی در طراحی سوالات جدولهای کلمات متقاطع به وفور استفاده میشود. معادلهای فارسی آن مانند تنومند و درشتهیکل به خوبی بار معناییِ هیبت و صلابت جسمانی این واژه را منتقل میکنند و در زبانهای دیگر نظیر انگلیسی نیز با مفاهیمی چون Robust و Burly همپوشانی دقیق دارد.
اگرچه خود این ترکیب فاقد پیشینه مستقیم در متن قرآن است، اما ریشهها و مفاهیم تفکیکشده آن (مانند برتری جسمانی و قدرت الهی) در آیات مختلف به چشم میخورد. در فرهنگ عامه، اصطلاح قویجثه فراتر از یک ویژگی فیزیکی ساده، به نمادی از اقتدار، دلاوری و پناهگاه امن بودن در برابر ضعف تبدیل شده است.