یعنی چه
ترکیب «خلا و ملا» دو معنای اصلی دارد: در طبیعیات و فلسفه قدیم به معنی «تهی بودن و پر بودن» (فضای خالی از ماده و فضای انباشته از ماده) است. در ادبیات و کاربرد اجتماعی، به عنوان یک کنایه به معنی «پنهان و آشکار»، «در خلوت و جلوت» یا «سراسر جهان و کل هستی» به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب به صورت [خَ لا وْ مَ لَ] (Xalā va Malā) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف (۷ حرف) خودِ «خلا و ملا» است که به معنای پنهان و آشکار یا تهی و پر کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، معادلهای انگلیسی متفاوتی برای این اصطلاح فلسفی و ادبی وجود دارد.
به عربی
این ترکیب اصالتاً از دو واژهٔ ریشهٔ عربی تشکیل شده و در متون عربی نیز به همین صورت یا به صورت کنایی به کار میرود.
به فارسی
معادلهای سره و ترکیبات خالص فارسی برای این اصطلاح شامل «تهیگی و پُری»، «نهان و آشکار»، «پنهان و پیدا» و «سراسر هستی» است.
در قرآن
ترکیب عطفِ «خلا و ملا» به این شکل در قرآن مجید ذکر نشده است؛ اما ریشههای آن به تنهایی کاربرد دارند. واژه «خَلَوْا» (از ریشه خلا) به معنی خلوت کردن و پنهان شدن (مانند آیه ۱۴ سوره بقره) و واژه «مَلأ» بارها به معنی «اشراف، بزرگان و جمعیتِ گردهمآمده پیرامون یک فرمانروا» (مانند آیه ۳۸ سوره نمل) استفاده شده است.
نماد چیست
در متون عرفانی و فلسفی، «خلا» نمادِ نیستی، فناء و فضای تهی از تعلقات دنیوی است و «ملا» نمادِ هستی، پر بودن و عالم ظهور است. در نتیجه، ترکیب این دو با هم نمادِ حقیقت کلّ واقعیت وجود و پیوند نیستی و هستی تداعی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل خلا و ملا
تعبیر کهن «خلا و ملا» یک ترکیب عطفی با ریشه عربی است که از دیرباز به متون ادبی، عرفانی و فلسفی زبان فارسی راه یافته است. این عبارت در اصلِ معنای فیزیکی و طبیعی خود به تضاد میان فضای کاملاً تهی از ماده (خلأ) و فضای انباشته و مملو از ماده (ملأ) اشاره دارد، اما شاعران و نویسندگان پارسیزبان بار کنایی زیبایی به آن بخشیدهاند.
در کاربرد ادبی، این اصطلاح بیشتر در دو معنای متمایز جلوه میکند؛ نخست به معنای «خلوت و جلوت» یا همان «پنهان و آشکار» (چه در تنهایی و چه در میان مردم) و دوم به معنای استعاری «سراسر گیتی و کل کائنات» یعنی هر آنجایی که خالی یا پر از اصالت وجود است. برای نمونه مسعود سعد سلمان میگوید: «نه همی فرصتیت باید جست / گر خلا باشد ار ملا باشد» که دقیقاً به معنای همهجا و در هر شرایطی (پنهان یا آشکار) اشاره دارد.