یعنی چه
این تعبیر در ادبیات عرفانی و شاعرانه (بهویژه سبک عراقی و اشعار حافظ) کنایه از عید فطر است. ماه رمضان ماه پرهیز و ریاضت است و با آمدن عید، روزهداری به پایان میرسد؛ رندان و عارفان هلال ماه نو را مانند کلید میکده و مایهٔ سرمستی و شادمانی میدانند.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات ادبی، این ترکیب معمولاً به عنوان پاسخ برای کنایههای عید فطر یا جشن رندان به کار میرود.
به انگلیسی
به طور کنایی در متون ترجمه شده عرفانی به صورت (Eid al-Fitr for the mystics) نیز بازتاب دارد.
به عربی
این واژه ترجمهای ترکیبی از اجزای ادبی آن به زبان عربی است.
به ترکی
ترکیبی ادبی در اشعار دیوانی ترکی که از مفاهیم عرفانی فارسی وام گرفته شده است.
به فارسی
در زبان فارسی معیار و ادبی، معادلهای این واژه شامل عباراتی چون عید فطر، موسم نشاط و طرب، و بهار عارفان و رندان پاکباز است.
در قرآن
ترکیب اصطلاحی «عید میکشان» کنایهای کاملاً ادبی و عرفانی است و در قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، خود واژه «عید» به صورت منفرد یکبار در آیه ۱۱۴ سوره مائده ذکر شده است.
نماد چیست
این عبارت نمادی است از پایان دوره سختی و پرهیز (ماه رمضان) و آغاز تجلی انوار الهی، شادی حقیقی، و آشکار شدن هلال ماهِ معرفت در دل رندان.
جمعبندی و توضیح کامل عید می کشان
ترکیب «عید میکشان» از اصطلاحات کنایی، ظریف و پرکاربرد در ادبیات عرفانی و اشعار شاعران بزرگ مانند حافظ شیرازی است. این عبارت از دو جزء «عید» (به معنی جشن و بازگشت شادمانی) و «میکشان» (به معنی بادهنوشان و مِیگساران) تشکیل شده و در ظاهر به معنای جشنِ شرابخواران است.
در لایههای عمیقتر و عرفانی، این اصطلاح کنایه از «عید فطر» دارد؛ چرا که با پایان یافتن ماه صیام و سختیهای روزهداری، هلال ماه نو بسان کلید میکده جلوه میکند و عارفان که در صدد رهایی از زهد فروشی و رسیدن به سرمستیِ وصال الهی هستند، این روز را جشن میگیرند. بنابراین هر زمان که بساط طربِ معنوی و شهود دلبرانه فراهم شود، از آن به عید میکشان تعبیر میشود.