یعنی چه
غیور بودن خدا به این معناست که خداوند نسبت به حریمهای اخلاقی و دینی (مانند فحشا، ظلم و تجاوز) حساس است، آنها را نمیپسندد و با آن مقابله میکند. این صفت نشاندهندهٔ بیتفاوت نبودن پروردگار نسبت به شکستن حریم پاکی و بندگی است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [غَیور / ğayūr] است که از ریشه غَیْرَة (غیرت) گرفته شده است.
در جدول
این عبارت در مسابقات شرح در متن و جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان صفت الهی در منع فحشا و محرمات با تعداد ۱۱ حرف شناخته میشود.
به انگلیسی
در متون کلامی غربی و عهد عتیق، واژه Jealous برای غیرت الهی به کار میرود که به معنای غیرت مقدس و صیانت از حریم دین است، نه حسادتِ منفیِ انسانی.
به عربی
این اصطلاح ترجمهٔ مستقیم تعابیر روایی و احادیث اسلامی نظیر «إنَّ اللهَ غَیُورٌ یُحِبُّ کُلَّ غَیُورٍ» است.
به فارسی
در زبان فارسی این عبارت به معنای باحمیت بودن، محافظت از حدود الهی، پاکبان بودن و حساسیت شدید نسبت به ورود بیگانگان و گناهان به حریم ممنوعه شریعت تعبیر میشود.
در قرآن
واژهٔ «غیور» به صورت صریح و مستقیم به عنوان نام یا صفت خدا در متن قرآن نیامده است؛ اما مفهوم آن یعنی حفظ حدود الهی و نهی شدید از فحشا در آیاتی مانند آیه ۱۵۱ سوره انعام («وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ») مشهود است که مفسران آن را ناشی از غیرت الهی میدانند.
نماد چیست
در الهیات اسلامی نماد فیزیکی برای صفات خدا وجود ندارد؛ اما در ادبیات عرفانی و کلامی، «غیرت خدا» نماد صیانت از حریم انسان، حساسیت الهی نسبت به فساد اجتماعی و پردگی و تجلی نکردن ذات حق بر نامحرمان و اغیار است.
جمعبندی و توضیح کامل غیور بودن خدا
صفت «غیور بودن خدا» یکی از صفات اخلاقی و افعالی پروردگار در فرهنگ و کلام اسلامی است. این اصطلاح اگرچه به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده، اما ریشهٔ عمیقی در احادیث و روایات معتبر نبوی و اهلبیت (ع) دارد. در لغت، غیرت از ریشه «غیر» به معنای حساسیت شدید نسبت به ورود بیگانه به حریم ممنوعه است و هنگامی که به خداوند نسبت داده میشود، نمایانگر بیتفاوت نبودن او نسبت به گناهان است.
معنای حقیقی غیرت الهی، حفاظت قاطع و شدید پروردگار از قوانین خلقت، احکام شریعت و پاکی بندگان است. خداوند به دلیل همین غیرت و حمیّت، محرمات و فواحش آشکار و پنهان را ممنوع کرده است تا حریم بندگی حفظ شود. این مفهوم کاملاً با حسادت یا غیرت ورزیهای آمیخته با ظنّ انسانی متفاوت بوده و جلوهای از عدالت، حکمت و محبت خدا برای هدایت و صیانت از تکامل انسان است.