معنی انجیل های چهارگانه چیست؟ تلفظ صحیح و حل در جدول

جمع‌بندی و توضیح کامل انجیل های چهارگانه

عبارت «انجیل‌های چهارگانه» که در زبان عربی به «اناجیل اربعه» شهرت دارد، اصطلاحی کلیدی در الهیات و سنت مسیحی است. این واژه به چهار کتاب نخستین بخش «عهد جدید» در کتاب مقدس مسیحیان اشاره می‌کند که شامل انجیل‌های مَتّی، مَرقُس، لوقا و یوحَنّا می‌شود. این روایات مکتوب، هر کدام از زاویه‌ای منحصربه‌فرد به شرح زندگی، تعالیم، معجزات، مرگ و رستاخیز حضرت عیسی (ع) می‌پردازند. واژهٔ «انجیل» خود ریشه در زبان یونانی باستان دارد و از واژه «یوآنگلیون» (euangelion) به معنای «خبر خوش»، «مژده» یا «بشارت» گرفته شده است که پس از ورود به زبان سریانی و عربی، به همین شکل به ادبیات فارسی راه یافته است.

در کاربرد واقعی و اصطلاحی، وقتی محققان یا متکلمان از انجیل‌های چهارگانه یاد می‌کنند، هدفشان تفکیک این متن‌های رسمی و پذیرفته‌شده (قانونی یا کانن) از میان ده‌ها متن سنتی دیگر است. تفاوت بنیادین این چهار کتاب با واژه‌ها و مفاهیم نزدیک مانند «عهد جدید» در این است که عهد جدید کلِ مجموعهٔ کتب مقدس مسیحیان (شامل ۲۷ کتاب و نامه از جمله این چهار انجیل، اعمال رسولان، نامه‌های حواریون و مکاشفه) را در بر می‌گیرد، در حالی که انجیل‌های چهارگانه تنها بخش روایی و سرآغاز این مجموعه بزرگتر هستند.

یکی از برداشت‌های اشتباه و رایج میان عموم مردم، همسان‌پنداری مفهوم قرآنی و اسلامی «انجیل» با «انجیل‌های چهارگانه» موجود است. در آموزه‌های اسلامی و متن قرآن کریم، واژه انجیل همواره به صورت مفرد به کار رفته و به عنوان یک کتاب وحیانی واحد توصیف شده که مستقیماً از سوی خداوند بر حضرت عیسی (ع) نازل گشته است. در مقابل، در سنت مسیحی، انجیل‌های چهارگانه چهار زندگینامه و روایت متمایز هستند که توسط چهار نویسنده مختلف (حواریون یا پیروان آن‌ها) سال‌ها پس از عروج حضرت عیسی به رشته تحریر درآمده‌اند؛ مسلمانان معتقدند که بخش‌هایی از هدایت و نور انجیل اصلی نازل‌شده بر مسیح، در لابه لای این روایات چهارگانه باقی مانده است.

نکته اشتباه دیگر، خلط میان این چهار انجیل رسمی با «انجیل‌های آپوکریفا» یا همان اناجیل غیررسمی و مخفی است. در تاریخ کلیسا، کتاب‌های دیگری نیز مانند انجیل برنابا، انجیل توماس یا انجیل فیلیپ وجود داشته‌اند که کلیسای اولیه صحت و اعتبار الهیاتی آن‌ها را تایید نکرده و آن‌ها را از مجموعه رسمی خارج ساخته است؛ بنابراین اصطلاح چهارگانه دقیقاً مرزبندی مشخصی میان کتب معتبر تاریخی و کتب غیررسمی ایجاد می‌کند.

از نظر فرهنگی و نمادشناسی، شناخت این چهار کتاب پنجره‌ای بزرگ به روی هنر، نقاشی و معماری دوران رنسانس و قرون وسطای اروپا می‌گشاید. نمادهای چهارگانه بالدار (انسان، شیر، گاو و عقاب) که به نویسندگان این اناجیل نسبت داده می‌شوند، در بسیاری از کلیساهای تاریخی جهان بر روی شیشه‌های رنگی، کتیبه‌ها و نقاشی‌های دیواری خودنمایی می‌کنند. درک این اصطلاح به پژوهشگران تاریخ ادیان و مترجمان متون مذهبی کمک می‌کند تا با دقت بالاتری به تحلیل مکالمات بین‌الادیانی و متون تاریخی بپردازند و از خلط مباحث الهیات اسلامی و مسیحی دوری گزینند.