معنی
واژه فقیر در اصل به معنای کسی است که مال و دارایی لازم برای تامین نیازهای اساسی زندگی خود را ندارد. در فرهنگ اسلامی و ادبیات عرفانی نیز به معنای درویش و کسی است که خود را به طور کامل نیازمند و وابسته به لطف خداوند میداند.
یعنی چه
این کلمه برای توصیف وضعیت افرادی به کار میرود که به دلیل مشکلات اقتصادی، محرومیت یا ناتوانی، توانایی مالی لازم برای یک زندگی استاندارد را ندارند. در ریشهشناسی لغوی نیز به کسی که ستون فقراتش شکسته تشبیه شده، چرا که ناداری پشت انسان را خم میکند.
مترادف
این کلمات همگی بار معنایی کمبود مالی، نداشتن ثروت و نیاز به کمک دیگران یا خداوند را دلالت میکنند.
متضاد
این واژهها در نقطه مقابل فقر قرار دارند و به شخصی اشاره میکنند که دارایی و مال فراوان دارد.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه ثلاثی مجرد (ف-ق-ر) مشتق شدهاند و با مفهوم نیاز و کمبود مرتبط هستند.
ریشه
اصل معنایی این واژه در زبان عربی به معنی «نیازمندی، شکاف و کمبود» است. این کلمه از زبان عربی به فارسی وارد شده و از آنجا به زبانهای دیگری مانند اردو و ترکی نیز گسترش یافته است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون 'تهیدست'، 'بینوا' یا 'نیازمند'، کلمه ۴ حرفی «فقیر» یکی از اصلیترین گزینههاست.
به انگلیسی
بسته به لحن متن و شدت تنگدستی، میتوان از واژههای مختلفی در زبان انگلیسی برای ترجمه فقیر استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل فقیر
واژه «فقیر» در زبان و ادبیات فارسی فراتر از یک مفهوم ساده اقتصادی است. اگرچه در ظاهر به فرد تهیدست و نادار اشاره دارد که توانایی مالی کافی برای مخارج زندگی خود را ندارد، اما در متون دینی و عرفانی ابعاد عمیقتری پیدا میکند. در قرآن کریم، این واژه هم برای توصیف فقر مادی (در کنار مسکین) و هم برای بیان فقر تکوینی یعنی نیاز مطلق و همیشگی انسان به خداوند به کار رفته است.
از نظر مفسران، تفاوت ظریفی میان فقیر و مسکین وجود دارد؛ فقیر کسی است که صورت خود را با سیلی سرخ نگه میدارد و دست نیاز دراز نمیکند، در حالی که مسکین وضعیت سختتری دارد. در ادبیات عرفانی و اشعار شاعرانی چون حافظ و مولوی، فقیر نماد فروتنی، وارستگی از تعلقات دنیوی، توکل و تسلیم محض در برابر حق است.
در ابعاد اجتماعی مدرن نیز، این واژه نشاندهنده شکاف طبقاتی، محرومیت و ضرورت برقراری عدالت اقتصادی در جامعه است. ریشه این کلمه عربی بوده و به دلیل کاربرد گسترده، به زبانهای دیگری مانند ترکی و اردو نیز راه یافته است.