یعنی چه
این واژه دلالت بر حالتی دارد که شخص به خاطر شادی مفرط یا ثروت و مقام، دچار غرور شده و با تکبر و ناز رفتار میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح مِیم، رَ و ح همراه با تنوین نصب در آخر است (مَرَحاً).
در جدول
در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای واژههایی چون غرور، تکبر یا راه رفتن با خودخواهی به کار میرود.
به انگلیسی
با توجه به بافتار معنایی، معادلهای آن نشاندهنده رفتار مغرورانه و بدمستی ناشی از شادی زیاد است.
به عربی
در عربی معیار این واژه مترادف با خرامیدن از روی استکبار و خودخواهی شدید است.
به فارسی
این واژه در زبان فارسی به عنوان یک لغت مستقل و رایج به کار نمیرود، بلکه بیشتر در متون دینی و ادبی به معنای پا به زمین کوبیدن از روی غرور و سرمستی ترجمه میشود.
در قرآن
این کلمه عیناً دو بار در قرآن کریم در سوره اسراء آیه ۳۷ («وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا») و سوره لقمان آیه ۱۸ آمده است که در هر دو مورد انسان از رفتار متکبرانه و فخرفروشی منع شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و اخلاق اسلامی، این واژه نماد و مظهر رفتار متکبرانه انسان در پیشگاه خداوند و در مواجهه با دیگران است و هیچ نماد فیزیکی یا اسطورهای برای آن ثبت نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل مرحا
واژه «مرحا» ریشهای کاملاً عربی دارد و از مصدر (م ر ح) گرفته شده است. این واژه دارای دو پهلوی معنایی است؛ در وهله اول به معنی شادی و نشاط بسیار شدیدی است که از حد اعتدال خارج شده باشد و در وهله دوم، به پیامد این شادی افراطی یعنی تکبر، خودبینی و تبختر در راه رفتن اشاره دارد.
در متون اسلامی و قرآنی، این کلمه بار معنایی منفی و اخطارآمیز دارد. قرآن کریم انسانها را به صراحت از راه رفتن با حالت «مَرَح» بر روی زمین نهی کرده است، چرا که این نوع رفتار نشاندهنده فراموشی نعمات الهی و طغیان نفس سرکش است.
نکته ظریف املایی و معنایی این است که نباید این واژه تنویندار را با کلمه «مَرْحَیٰ» (با الف مقصوره) اشتباه گرفت؛ چرا که واژه دوم در زبان عربی اصطلاحی برای تشویق، تحسین و گفتن «آفرین» است و زمین تا آسمان با مرحاً به معنای غرور تفاوت دارد.