یعنی چه
منا در لغت به معنای آرزو، تقدیر و ریختن خون (به خاطر ذبح قربانی) آمده است. در اصطلاح فقهی و مناسک حج، نام وادی و منطقه خاصی است که محل اجرای بخش مهمی از تکالیف واجب حجاج پس از وقوف در عرفات و مشعرالحرام است.
تلفظ
این واژه در زبان عربی و فارسی به صورت مِنا (Mina) یا مِنٰی با تنوین یا الف مقصوره تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «منا در حج» دقیقاً ۷ حرف دارد. همچنین ممکن است به عنوان پاسخ برای طراحان جدول با کلمات کوتاهتر مانند «منا» مد نظر قرار گیرد.
به انگلیسی
در متون و نقشههای بینالمللی از واژه Mina یا Muna برای نامگذاری این منطقه جغرافیایی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این کلمه به صورت مِنَی یا مِنٰى نوشته میشود و یکی از مشاعر مقدسه مکه به شمار میرود.
به فارسی
اگرچه «منا» یک اسم خاص جغرافیایی عربی است و معادل یککلمهای دقیق در فارسی ندارد، اما در ترجمه مفاهیم به آن «وادی منا»، «قربانگاه» یا «سرزمین آرزوها» گفته میشود.
در قرآن
خود کلمه «منا» به صورت صریح در قرآن نیامده است. اما خداوند در آیه ۲۰۳ سوره بقره با عبارت «وَاذْکُرُوا اللَّهَ فِی أَیَّامٍ مَعْدُودَاتٍ» به روزهای ماندن در منا (ایام تشریق) اشاره میکند. همچنین ریشههای لغوی آن مانند تمنی و امانی ۱۹ بار در قرآن تکرار شده است. لازم به ذکر است واژه «مناة» در آیه ۲۰ سوره نجم نام یک بت بوده و هیچ ارتباطی با منای حج ندارد.
نماد چیست
منا در فرهنگ اسلامی نماد گذشتن از تعلقات دنیوی (با ذبح قربانی) و مبارزه با نفس و شیطان (با رمی جمرات) است. بنا بر روایات، این همان مکانی است که حضرت ابراهیم از خداوند آرزوی فدیه کرد و جبرئیل به او گفت آرزو کن؛ از این رو نماد تحقق آرزوهای معنوی و عبودیت کامل محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل منا در حج
سرزمین منا یکی از مهمترین و مقدسترین مشاعر حج است که در چند کیلومتری شرق شهر مکه واقع شده است. حجاج پس از پایان وقوف در عرفات و مشعرالحرام، در روز دهم ذیالحجه (عید قربان) وارد این وادی میشوند تا اعمال مهمی چون رمی جمرات (سنگ زدن به شیطان)، ذبح قربانی و حلق یا تقصیر (تراشیدن یا کوتاه کردن مو) را انجام دهند و سپس برای چند شب در آن بیتوته کنند.
از نظر واژهشناسی، منا ریشه در مفاهیمی چون آرزو، تقدیر و خونریزی دارد که کاملاً با تاریخچه این سرزمین و ماجرای ذبح گوسفند توسط حضرت ابراهیم به جای فرزندش اسماعیل پیوند خورده است. این وادی در واقع نماد پیروزی انسان بر وسوسههای شیطانی و تسلیم کامل در برابر فرمان الهی است.
اگرچه این کلمه با رسمالخط صریح خود در قرآن ذکر نشده، اما اعمال آن تحت عنوان «ایام معدودات» تایید شده است و در فرهنگ ادبی و دینی ما، جایگاه ویژهای به عنوان تجلیگاه فداکاری و ایثار دارد.