معنی
ظالم به کسی گفته میشود که به دیگران ستم میکند، از حدود و چارچوب حق خارج میشود، یا حق و حقوق دیگران را ضایع میسازد.
یعنی چه
در مفهوم عمیقتر لغوی، ظالم کسی است که از مرز عدل و انصاف فراتر رفته و با رفتار یا گفتار خود باعث تاریکی، گمراهی و آسیب به خود یا جامعه میشود.
مترادف
واژههایی مانند ستمگر و بیدادگر دقیقترین برابرهای فارسی برای این کلمه هستند. کلماتی مثل جابر و متعدی نیز تجاوز از حد و حق را میرسانند.
متضاد
در نقطه مقابل ظالم، افرادی قرار دارند که بر اساس عدالت، برابری و دادگری رفتار میکنند و به حق کسی تجاوز نمیکنند.
هم خانواده
تمام این کلمات از ریشه سه حرفی «ظ ل م» مشتق شدهاند و به مفاهیمی چون ستمدیدگی، درخواست دادخواهی، تاریکیها و گناه اشاره دارند.
ریشه
این کلمه اسم فاعل از مصدر «ظُلم» در زبان عربی است. ابنفارس در معجم مقاییس اللغة بیان میکند که این ریشه دو معنای محوری دارد: یکی «تاریکی» و دیگری «نهادن و قرار دادن چیزی در غیر موضع و جایگاه اصلی خود».
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «ستمگر» یا «بیدادگر»، کلمه ۴ حرفی «ظالم» به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به بافت متن و میزان قدرت شخص ظالم، در زبان انگلیسی از واژههای متفاوتی استفاده میشود؛ برای حاکمان مستبد معمولاً Tyrant به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ظالم
واژه «ظالم» ریشه در فرهنگ و زبان عربی دارد و به کسی اطلاق میشود که با تجاوز از حدود قانونی، شرعی یا اخلاقی، حق دیگران را پایمال میکند. در ریشهشناسی این واژه، مفهومِ جالبِ «قرار دادن چیزی در غیر جایگاه خودش» دیده میشود؛ به این معنا که هرگونه انحراف از مسیر حق و عدالت، نوعی ظلم به شمار میرود.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، ظالم همواره باری منفی و تاریک دارد و در تقابل مستقیم با عدل و نور قرار میگیرد. در متون کهن مانند شاهنامه فردوسی، شخصیتهایی چون ضحاک ماردوش نماد عینی حاکم ظالم هستند. همچنین در متون دینی و قرآنی، کلمه ظالم بسیار پرتکرار است و مفهوم آن فراتر از ستم به دیگران، شامل شرک به خدا و حتی «ظلم به خویشتن» از طریق ارتکاب گناه و تجاوز از حدود الهی میشود.