یعنی چه
این عبارت قرآنی از دو واژه تشکیل شده است: «معتد» به معنی کسی که از مرزهای حق، عدالت و قانون پا فراتر میگذارد و ستم میکند؛ و «اثیم» که صیغه مبالغه است و به فردی اشاره دارد که بسیار گناهکار، بزهکار و مداوم در حال معصیت است. در مجموع به معنای انسان طغیانگر و غرق در گناه است.
تفهیم تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب با ضمه میم اول، سکون عین، فتحه تاء و تنوین جر در کلمه اول (مُعْتَدٍ) و فتح همزه، کسر ثاء مصلثه (ث) با مد و تنوین جر در کلمه دوم (أَثِيمٍ) صورت میگیرد.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، عبارت «معتد اثیم» به عنوان پاسخ واژههایی چون «تجاوزگر پرگناه» یا «صفت تکذیبکنندگان روز جزا» کاربرد دارد و دقیقاً دارای ۸ حرف (بدون احتساب تنوین) است.
به انگلیسی
در برگردانهای انگلیسی قرآن کریم و متون اسلامی، برای انتقال مفهوم تجاوز از حد و گناهکاری مداوم، از ترکیب واژگان transgressor (متجاوز) و sinful (گناهکار) استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بیان این مفهوم عباراتی نظیر «Günahkâr mütecaviz» یا «Haddini aşan günahkâr» به کار میرود که دقیقاً همان معنای تجاوز از حدود و بزهکاری را افاده میکند.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این ترکیب شامل واژگانی چون ستمکار، بزهکار، متجاوز، گناه پیشه، طغیانگر و حقستیز است. همخانوادههای آن در زبان فارسی (وامگرفته از عربی) شامل تعدّی، متعدی، عدوان، عداوت، آثم و إثم است.
نماد چیست
این ترکیب در فرهنگ اسلامی نماد شیئی یا گرافیکی ندارد، اما از نظر مفهومی استعاره و نماد بارز کسانی است که به دلیل غوطهور شدن در گناه و پایمال کردن حقالناس و حقالله، قلبشان تیره شده و حقیقت را افسانه میپندارند.
جمعبندی و توضیح کامل معتد اثیم
عبارت «معتد اثیم» یک ترکیب وصفی قرآنی است که توصیفکننده ویژگیهای اخلاقی و رفتاری انسانهای سرکش و منکر حق است. این اصطلاح دقیقاً دو بار در قرآن کریم (آیه ۱۲ سوره قلم و آیه ۱۲ سوره مطففین) به عنوان صفتی برای تکذیبکنندگان روز جزا و مانعان کار خیر به کار رفته است.
از نظر ریشهشناسی، «معتد» از ریشه (ع د و) به معنی کسی است که از مرزهای عدالت و قانون عبور کرده و به حقوق دیگران تجاوز میکند. واژه «اثیم» نیز از ریشه (أ ث م) صیغه مبالغهای است که به فردِ به عادت گناهکننده و غرق در معاصی عمدی دلالت دارد. کنار هم قرار گرفتن این دو صفت، نشاندهنده پیوند عمیق میان طغیانگری اجتماعی و سقوط اخلاقی فردی است.
در فرهنگ لغت و کاربردهای جدولی، این عبارت به عنوان یک اصطلاح ۸ حرفی با معنای «متجاوز گناهکار» شناخته میشود و نماد افرادی است که به دلیل اصرار بر بزهکاری، آمادگی پذیرش هدایت و حقیقت را از دست دادهاند.