یعنی چه
ارثماطیقی یا ارثماطیقا اصطلاحی کهن در ریاضیات و فلسفه قدیم است که به علم حساب، شناخت ویژگیهای اعداد و فن محاسبه تخصصی اطلاق میشده است.
تلفظ
این واژه به صورت [اِ رِ ثْ ما طی قی] یا [اَ رِ ثْ ما طی قی] تلفظ میشود که فرم معرب واژه یونانی است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهای «علم حساب قدیم» یا «دانش اعداد» کاربرد دارد و دقیقا ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
واژه انگلیسی Arithmetic و واژه ارثماطیقی هر دو از یک ریشه مشترک یونانی مشتق شدهاند.
به فارسی
معادلهای مستقیم و روان این واژه در زبان فارسی امروزی، «علم حساب»، «دانش شمارش» و «فن محاسبه» هستند.
در قرآن
این واژه اصطلاحی علمی و یونانیالاصل است که پس از نهضت ترجمه وارد متون اسلامی شد، بنابراین در متن قرآن کریم وجود ندارد.
نماد چیست
این کلمه نماد مادی خاصی ندارد، اما در متون فلسفی قدیم نمادی از نظم هندسی، حسابپذیری و پایههای علوم تعلیمیه به شمار میرفته است.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه «ارثماطیقی» از ریشه کلمه یونانی arithmētikós (برگرفته از arithmos به معنی عدد) وارد زبان عربی علمی و سپس فارسی شده است و دقیقاً همان ریشه ساختاری واژه Arithmetic در زبانهای اروپایی است که به علم محاسبات پایه عددی اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل ارثماطیقی
واژه «ارثماطیقی» یکی از اصطلاحات کهن و اصیل علمی در تاریخ ریاضیات دوره اسلامی و فلسفه قدیم است. این واژه وامواژهای از زبان یونانی است که از طریق نهضت ترجمه و معرب شدن کلمه «آریتموس» (به معنی عدد) به پهنه زبان فارسی و عربی راه یافته است. دانشمندان قدمایی همچون ابنسینا و فارابی از این اصطلاح برای توصیف علم حساب نظری و بررسی ویژگیهای ذاتی اعداد استفاده میکردند.
در ساختار دستهبندی علوم قدیم، ارثماطیقی در کنار هندسه، موسیقی و هیئت (نجوم)، چهارگانه علوم ریاضی یا تعلیمی را تشکیل میداد. امروزه این واژه کاربرد روزمره خود را از دست داده و جای خود را به کلمه «حساب» یا معادل انگلیسی آن یعنی Arithmetic داده است، اما همچنان در بررسی متون کهن فلسفی، تاریخی و جدولهای کلمات متقاطع ارزش و کاربرد دارد.