یعنی چه
واژه «استکبرتم» یک فعل ماضی از صیغه جمع مذکر مخاطب (دوم شخص جمع) است که به معنای طلبِ بزرگی کردن به دروغ، خود را برتر دیدن، دچار غرور شدن و سرکشی کردن در برابر حق به کار میرود.
تلفظ
تلفظ دقیق این کلمه قرآنی و عربی به صورت «اِستَکبَرتُم» (istakbartum) است که از ریشه سه حرفی «ک-ب-ر» مشتق شده است.
در جدول
این واژه در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان پاسخ برای راهنماهایی نظیر «تکبر ورزیدید» یا «خود را بزرگ پنداشتید» کاربرد دارد و تعداد حروف آن دقیقاً ۸ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این فعل ماضی از تعابیری استفاده میشود که نشاندهنده رفتار مغرورانه و خودبزرگبینی در دوم شخص جمع است.
به عربی
این کلمه خود اصالتاً واژهای عربی از باب استفعال است و در زبان عربی روان و سادهتر، مترادفهایی همچون تکبرتم و عتوتم دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق این واژه در برگردان به زبان فارسی عبارتند از: شما تکبر کردید، سرکشی کردید، خود را بزرگ و برتر دیدید، یا دچار غرور و گردنکشی شدید.
در قرآن
این واژه در قرآن کریم چندین بار در خطاب مستقیم به کافران یا اقوام سرکش آمده است؛ از جمله در آیه ۸۷ سوره بقره که درباره برخورد بنیاسرائیل با پیامبران میفرماید: «...أفَكُلَّمَا جَاءَكُمْ رَسُولٌ بِمَا لَا تَهْوَىٰ أَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ...» (پس چرا هرگاه پیامبری چیزی بر خلاف هوای نفس شما آورد، تکبر ورزیدید؟). این کلمه در فرهنگ اسلامی نماد طغیان، حقناپذیری و پیروی از ابلیس است.
جمعبندی و توضیح کامل استکبرتم
واژه «استکبرتم» یک فعل اصالتاً عربی از ریشه «ک-ب-ر» است که با رفتن به باب استفعال، معنای طلبِ بزرگیِ ناحق و خودبزرگبینی را به خود گرفته است. این کلمه به عنوان صیغه جمع مذکر مخاطب، به معنای «شما تکبر ورزیدید و سرکشی کردید» میباشد و نمایانگر حالتی است که در آن انسانها یا جوامع به دلیل غرور مفرط، از پذیرش حقیقت و تسلیم در برابر حق سر باز میزنند.
در زبان قرآنی و متون اخلاقی، این واژه بار معنایی کاملاً منفی و نکوهیدهای دارد و به عنوان نماد اصلی طغیان، حقناپذیری، سقوط اخلاقی و پیروی از ابلیس شناخته میشود؛ چرا که بر اساس تعالیم دینی، ابلیس نخستین مستکبر تاریخ بود که از فرمان الهی سرپیچی کرد. این کلمه در زبان فارسی بیشتر در بستر متون مذهبی، قرآنی و ادبیات اخلاقی کاربرد دارد.