یعنی چه
این عبارت از ترکیب دو واژه عربی «اصمّ» (ناشنوا) و «ابکم» (لال) ساخته شده است. در بافت ادبی و کنایی، این اصطلاح برای اشاره به افرادی به کار میرود که به دلیل لجاجت یا غفلت، چشم و گوش خود را روی حقیقت بستهاند و از فهم و بیان واقعیت ناتوان هستند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب در زبان عربی با تشدید روی میم اول است (Aṣamm-i Abkam)، اما در زبان و ادبیات فارسی معمولاً بدون تشدید پایانی و به صورت روانتر به عنوان یک صفت مرکب خوانده میشود.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «کر و لال»، «ناشنوا و گنگ» یا عبارات کنایی قرآنی، واژه ۷ حرفی «اصم ابکم» یا معادل جمع و ۵ حرفی آن یعنی «صم بکم» مد نظر طراحان است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف فردی که به طور همزمان دچار لالی و کری است، از اصطلاحات فوق استفاده میشود که در متون علمی مدرن بیشتر واژه Deaf (ناشنوا) به تنهایی یا در ترکیبهای محترمانهتر کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی اصم از ریشه (ص م م) به معنی بسته شدن راه شنوایی و ابکم از ریشه (ب ک م) به معنی گنگ مادرزاد است. شکل جمع این دو واژه به صورت «صمّ بکم» در ادبیات بسیار رایج است.
به فارسی
دقیقترین برابرها و معادلهای فارسی برای این واژه، عبارات ترکیبی «کر و لال» و «ناشنوا و گنگ» هستند. در متون ادبی کهن فارسی گاهی از واژه «گنگ و مانی» نیز برای این مفهوم استفاده شده است.
در قرآن
این واژهها هم به صورت مفرد (مانند آیه ۷۶ سوره نحل: أَحَدُهُمَا أَبْكَمُ) و هم به صورت جمع در قالب عبارت مشهور «صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ» (آیات ۱۸ و ۱۷۱ سوره بقره) در وصف منافقان و کافران آمدهاند. قرآن از این ویژگیها به عنوان استعارهای برای کسانی استفاده میکند که گوش دل خود را به روی کلام حق بستهاند و زبانشان به اقرار حقیقت باز نمیشود.
نماد چیست
در تفسیرهای ادبی و عرفانی، اصم ابکم نمادی از بیتوجهی کامل به جهان معنا و ناتوانی روحی در درک هدایت است. این حالت نشاندهنده بنبست فکری و ادراکی است که در آن شخص توانایی پردازش حقیقت و پاسخگویی به آن را کاملاً از دست داده است.
جمعبندی و توضیح کامل اصم ابكم
ترکیب «اصم ابکم» که از دو واژه اصیل عربی تشکیل شده، در لغت و بافت پزشکی به فردی اطلاق میشود که به طور همزمان از نعمت شنوایی و گویایی محروم است (کر و لال). واژه اصم به معنای ناشنوا و ابکم به معنای گنگ مادرزاد است. در زبان و ادبیات فارسی، حالت جمع این ترکیب یعنی «صم بکم» رواج و کاربرد بسیار بیشتری دارد و معمولاً به عنوان صفت برای توصیف حالت خاموشی سخت، بیتفاوتی محض یا غفلت افراد به کار میرود.
در بافت متنهای دینی و قرآنی، این اصطلاحات از سطح یک نقص جسمی فراتر رفته و ابعادی استعاری و معرفتشناختی پیدا میکنند. قرآن کریم با توصیف کافران و منافقان به عباراتی چون «صمّ بکم»، لجاجت و کوردلی آنان را به تصویر میکشد؛ افرادی که به دلیل بستن گوشها و قفل کردن زبانهایشان در برابر حقیقت، گویی در یک مسخشدگی کامل فکری و سقوط روحی قرار گرفتهاند.