یعنی چه
التبشیر در لغت به معنای بشارت دادن، نوید رحمت و اعلام خبرهای خوشایند است. این واژه از ریشه عربی «بشر» گرفته شده و به مفهومی اشاره دارد که شنیدن آن موجب گشادهرویی و بهجت در انسان میشود. در اصطلاح تاریخی و دینی، این کلمه برای اشاره به تبلیغ مذهبی (مانند تبشیر مسیحی یا میسیونری) نیز کاربرد دارد. همچنین در برخی متون کهن لغوی، به معنای مادی گچ یا گل گازران نیز به کار رفته است.
تلفظ
این واژه در زبان عربی همراه با ال تعریف به صورت «التَّبْشِیر» (با تشدید ت و سکون ب) تلفظ میشود. در زبان فارسی معمولاً بدون ال تعریف و به صورت «تبشیر» (تَ بْ ش ی ر) به کار میرود.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول با موضوع مژده دادن یا خبر خوش که نیازمند یک پاسخ ۷ حرفی عربی با ال تعریف باشد، واژه «التبشیر» به کار میرود. شکل بدون ال آن یعنی «تبشیر» ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به سیاق متن، برای معنای لغوی و عمومی آن از اصطلاح glad tidings و برای کاربرد اصطلاحی و دینی آن در مراجع بینالمللی از واژه Evangelism استفاده میشود.
به عربی
واژه التبشیر خود عیناٌ عربی و مصدر باب تفعیل است. در زبان عربی برای رساندن این مفهوم از کلمات همریشه دیگر مانند بُشری یا تعابیری نظیر اخبار سار نیز استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه به زبان فارسی شامل کلماتی چون مژده، نوید، مژدگانی دادن و شادمان کردن دیگران با اخبار خوشایند است.
در قرآن
خود مصدر «التبشیر» به این صورت اسمی در متن قرآن نیامده است، اما مشتقات فعلی و اسمی گوناگون آن مانند «یُبَشِّرُ»، «مُبَشِّر» و «بَشَّرْنَا» به دفعات زیاد ذکر شدهاند. در منطق و هدایت قرآنی، مفهوم تبشیر (بشارت به بهشت و رحمت) همواره در کنار و مکمل مفهوم «انذار» (بیم دادن و هشدار از عذاب) قرار میگیرد تا تعادل میان خوف و رجا در مؤمنان حفظ شود؛ به همین جهت پیامبران الهی همواره با صفت «مُبَشِّراً وَ نَذِیراً» توصیف شدهاند.
نماد چیست
این کلمه دارای نماد گرافیکی یا حیوانی خاصی در فرهنگ عامه نیست؛ اما در ادبیات و الهیات دینی، نماد بارزِ امید، رحمت گشایشگر خداوند و انگیزه برای انجام عمل صالح است. همچنین در متون مذهبی، گاهی کتاب انجیل (که خود در لغت به معنای مژده است) یا فرشته وحی به عنوان مظهر و نماد مفهومی تبشیر شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل التبشیر
واژه «التبشیر» که در اصل شکلی از مصدر باب تفعیل در زبان عربی است و در فارسی بیشتر به صورت «تبشیر» رواج دارد، به معنای مژده دادن و رساندن اخبار خوشایندی است که آثار شادی را در چهره فرد نمایان میسازد. این واژه از ریشه «بشر» مشتق شده و با مفاهیمی چون نوید، بشرى و مژدگانی همخانواده است.
در فرهنگ اسلامی و کاربردهای قرآنی، تبشیر بالِ دومِ هدایت الهی در کنار انذار است. پیامبران با تبشیر، مؤمنان را به پاداشهای الهی دلگرم میکردند تا تعادلی پایدار میان امید به رحمت و ترس از عاقبت گناه ایجاد شود. از سوی دیگر، این واژه در تاریخ ادیان و معادلهای بینالمللی (مانند Evangelism)، به جریانهای تبلیغ مذهبی و تبشیر دین نیز اطلاق میشود.