یعنی چه
این کلمه در اصل از زبان عربی وارد فارسی شده و دو معنای عمده دارد: یکی خصلتها و صفات باطنی، و دیگری قیافه، چهره و تصویر ظاهری. در ادبیات مذهبی نیز به کتابهایی که اوصاف پیامبر (ص) را بیان میکنند، شمایل میگویند.
تلفظ
تلفظ اصلی این واژه در زبان عربی با الف و لام تعریف و همزه به صورت «الشمائل» است که در زبان فارسی معمولاً به صورت «ال شمایل» یا «شمایل» تلفظ و نوشته میشود.
در جدول
در مسابقات و حل جدول کلمات متقاطع، پاسخ دقیق برای عبارت «ال شمایل» یک کلمه ۷ حرفی است. همچنین کلمه پایه آن یعنی «شمایل» ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به اینکه منظور از واژه، صفات اخلاقی باشد یا شکل ظاهری، از معادلهای متفاوتی مانند Characteristics یا Features استفاده میشود.
به عربی
واژه «ال شمایل» خود ریشه عربی دارد و جمع کلمه «شَمیلة» (به معنی خصلت) یا جمع «شِمال» (به معنی جهت چپ) است.
به فارسی
معادلهای مستقیم فارسی این کلمه در حوزه باطنی «خویها و خصلتها» و در حوزه ظاهری «دیدار، چهره، قیافه و پیکر» است.
در قرآن
کلمه «الشَّمَائِلِ» در قرآن کریم در آیه ۴۸ سوره مبارکه نحل (...یَتَفَیَّأُ ظِلَالُهُ عَنِ الْیَمِینِ وَالشَّمَائِلِ...) به کار رفته است. در این کاربرد قرآنی، کلمه در معنای اصطلاحیِ اخلاقی یا ظاهری نیست، بلکه جمع «شِمال» و به معنی «سمتها و جهتهای چپ» در مقابل یمین (راست) است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و هنر نگارگری، «شمایل» به عنوان نماد و تصویر نورانی و متبرک بزرگان دین و اولیای الهی شناخته میشود. در ادبیات نیز نمادی از درهمآمیختگی صفات نیکوی درونی با زیباییهای بیرونی است.
جمعبندی و توضیح کامل ال شمایل
عبارت «ال شمایل» در واقع صورت دیگری از واژه عربی «الشمائل» است که وارد زبان فارسی شده است. این کلمه از ریشه (ش م ل) گرفته شده و تطور معنایی جالبی را پشت سر گذاشته است؛ چرا که در زبان عربی بیشتر به معنای خصلتها، طبعها و اخلاق باطنی انسان است، اما در زبان فارسی امروزی بیشتر برای اشاره به قیافه، چهره، ظاهر و یا نقاشی و تصویر مذهبی (شمایلنگاری) به کار میرود.
نکته جالب اینجاست که این واژه در قرآن کریم نیز عیناً یکبار به صورت جمع آمده است، اما در آنجا نه به ظاهر اشاره دارد و نه به باطن، بلکه به عنوان جمعِ کلمه «شِمال» و به معنی «جهتها و سمتهای چپ» در برابر سمت راست (یمین) برای توصیف حرکت سایهها استفاده شده است.
در مجموع، این واژه در متون کهن و مذهبی به ویژگیهای جامع اخلاقی و ظاهری افراد، بهویژه در ترکیبهایی مانند «شمائل نبوی» (توصیف صفات پیامبر اکرم) اشاره دارد و در جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک عبارت ۷ حرفی شناخته میشود.