یعنی چه
عبارت «انکر و منکر» در واقع یک تحریف شنیداری و عامیانه از ترکیب اصیل اسلامی «منکر و نکیر» است. در باورهای دینی، این دو، فرشتگانی هستند که پس از دفن انسان برای سنجش عقاید وارد قبر میشوند. همچنین واژه «منکر» به تنهایی به معنای کار زشت و ناپسند است.
تلفظ
این عبارت در زبان فارسی به صورت «اَنْکَر وَ مُنْکَر» تلفظ میشود، هرچند که صورت صحیح روایی و لغوی آن «مُنْکَر وَ نَکیر» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «انکر و منکر» به عنوان یک پاسخ ۹ حرفی برای سوالاتی با مضمون «فرشتگان قبر» یا «ماموران سوال و جواب برزخ» شناخته میشود.
به انگلیسی
برای معادلسازی فرشتگان قبر در انگلیسی از همان اصطلاح اسلامی «Munkar and Nakir» و برای معنای لغوی منکر از واژههایی چون wrong یا evil deed استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، ترکیب عامیانهٔ «انکر و منکر» کاربردی ندارد و شکل صحیح آن «المُنْكَر والنَّكِير» از ریشه (ن-ک-ر) است.
به فارسی
معادل فارسی واژه منکر شامل کلماتی چون «زشت، بد، ناپسند، خلاف و باطل» است. ترکیب انکر و منکر نیز در ادبیات توده به معنای فرشتگان بازخواستکننده اعمال استفاده میشود.
در قرآن
خود عبارت «انکر و منکر» یا «منکر و نکیر» در متن قرآن ذکر نشده است؛ اما واژه «منکر» بارها در کنار معروف (مانند نهی از منکر) به معنی کار ناپسند و مغایر با فطرت آمده است. مفسران برخی آیات مربوط به برخورد ملائکه با مردگان را به این فرشتگان نسبت میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل انکر و منکر
عبارت «انکر و منکر» یک ترکیب رایج در زبان عامیانهٔ فارسی است که از نظر علمی و لغوی، دگرگونشده و تحریفیافتهٔ اصطلاح دینی «منکر و نکیر» محسوب میشود. در فرهنگ و باورهای اسلامی، منکر و نکیر نام دو فرشتهای هستند که بلافاصله پس از مرگ و دفن انسان، در عالم برزخ ظاهر شده و از هویت دینی، پیامبر، کتاب و عقاید شخصِ درگذشته بازجویی میکنند.
ریشهٔ اصلی این کلمات به زبان عربی و مادهٔ «ن-ک-ر» بازمیگردد که معنای ناشناختگی و سختی را در خود دارد. بر اساس روایات، علت این نامگذاری، ظاهر بیسابقه و هولناکی است که این فرشتگان برای افراد گناهکار دارند؛ در حالی که برای مؤمنان با چهرههایی زیبا به نام «بشیر و مبشر» ظاهر میشوند. واژهٔ «منکر» به تنهایی در قرآن و ادبیات فارسی نیز به معنای هرگونه کار زشت، ناپسند و انحراف از فطرت پاک انسانی است.
اگرچه این ترکیب از نظر لغتنامههای اصیل عربی یک غلط عامیانه به شمار میرود، اما در فرهنگ عامه و ادبیات تودهای ایران کاملاً جا افتاده و حتی در طراحهای جدول کلمات متقاطع به عنوان یک اصطلاح ۹ حرفی برای اشاره به فرشتگان قبر یا نماد حسابرسی سخت و بیتعارف استفاده میشود.