معنی
مژده در زبان فارسی به معنای خبر خوش و شادیبخش است. همچنین در کاربرد دیگر به هدیه یا پاداشی (مژدگانی) که به آورندهٔ خبر خوش داده میشود نیز مژده میگویند.
یعنی چه
این واژه در اصطلاح به هر نوع خبر امیدبخش، پیام نجات، یا نوید پیروزی و وصال گفته میشود که غم را از دل میزداید و جانی تازه به شنونده میبخشد.
مترادف
واژههای نوید و بشارت دقیقترین هممعنیهای این کلمه هستند. مشتلق و مژدگانی نیز در بخش پاداش خبر کاربرد دارند.
متضاد
در متون دینی و ادبی، واژهٔ «وعید» به معنای بیم دادن و خبر بد، در برابر بشارت و مژده قرار میگیرد.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشهٔ کهن مژده مشتق شدهاند و به مفاهیم رساندن خبر خوش یا پاداش آن اشاره دارند.
ریشه
ریشه این واژه به زبانهای هندواروپایی و صورت پهلوی mwjdg برمیگردد. این کلمه با «مزد» (به معنی پاداش و اجرت) همارز است؛ چرا که مژده خبری بوده که در ازای آن به پیامآور پاداش میدادند.
جمله سازی
در جدول
در جداول شرح در متن، در پاسخ به لوحهٔ «خبر خوش» یا «نوید»، کلمهٔ ۴ حرفی «مژده» قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در انگلیسی بیشتر از ترکیب Good news استفاده میشود. در متون کهنتر و ادبی عباراتی چون Glad tidings یا Tidings به کار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل مژده
واژهٔ «مژده» یکی از زیباترین و اصیلترین کلمات زبان فارسی با ریشهای کهن در زبان پهلوی و ایرانی باستان است. این واژه در اصل با کلمهٔ «مزد» همخانواده بوده و به خبری اشاره دارد که به قدری مسرتبخش است که شنونده در قبال شنیدن آن، به آورندهٔ خبر پاداش یا مژدگانی (مشتلق) میدهد. مژده نماد امید، شادی ناگهانی، آغاز خیر و پیام نجات در فرهنگ ایرانی است.
در ادبیات فارسی، باد صبا و پرندگانی مانند هدهد و کبوتر به عنوان نمادهای مژدهرسان شناخته میشوند که پیام وصال یار یا آمدن بهار را دوشادوش خود میآورند. اگرچه خودِ این لفظِ فارسی در متن عربی قرآن نیامده، اما معادلهای مفهومی دقیق آن مانند «بشارت»، «بُشریٰ» و ریشهٔ «ب ش ر» به وفور برای نویدهای الهی و پیروزی مؤمنان استفاده شده است. حتی واژهٔ «انجیل» نیز در ریشه لغوی خود به معنای مژده و خبر خوش است.