یعنی چه
«سیدره» یا شکل رایجتر آن «سدره»، در اصل به معنای یک درخت سدر (کُنار) است. در ادبیات دینی به درخت سدرةالمنتهی در آسمان هفتم اشاره دارد. همچنین در فرهنگ کهن به عنوان جامه، پیراهن سپید مقدّس زرتشتیان (شپیک) و در برخی فرهنگها به نوعی بازی و سرگرمی (لُعب) معنا شده است.
تلفظ
تلفظ اصلی و واژهنامهای آن به صورت «سِدره» (Sedreh) است، اما در صورت مکتوب «سیدره» به صورت (Seydareh) نیز در متون قدیمی برای نوعی بازی ضبط شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه با املای ذکر شده «سیدره» و ۵ حرفی است. معادلهای ۴ حرفی آن شامل «سدره» یا «کنار» میشود.
به انگلیسی
برای مفهوم درخت و اصطلاح قرآنی از Lote-tree یا Sidrah و برای پیراهن آیین زرتشت از Sudreh استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این واژه به صورت سدرة (واحدی از درخت سدر) یا شجرة النبق شناخته میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای خالص فارسی این واژه شامل «کُنار» (برای درخت)، و «جامه»، «قبا» یا «شپیک» (برای پوشش و پیراهن) است.
در قرآن
این واژه به صورت مفرد دو بار در سوره نجم (آیات ۱۴ و ۱۶) به صورت «سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى» و «السِّدْرَةَ» آمده است که اشاره به درختی نمادین در آسمان هفتم و منتهای عروج پیامبر اسلام در شب معراج دارد.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و عرفانی، نماد نهایت علم بشری، اوج معراج و مرز پایان ادراک فرشتگان و انسان است. در فرهنگ زرتشتی نیز نماد پاکی، راستکرداری و زرهی محافظ در برابر بدیها به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل سیدره
واژه «سیدره» در حقیقت صورت نوشتاری یا گویشی دیگری از واژه معروف «سدره» است. این واژه بسته به بستر متن و ریشهشناسی خود، مفاهیم متعددی را در بر میگیرد؛ از یک سو در فرهنگ اسلامی و قرآنی به درخت مقدس سدر و مفهوم والای «سدرةالمنتهی» در آسمان هفتم اشاره دارد که مرز نهایی دانش مخلوقات و اوج عروج پیامبر اکرم (ص) است، و از سوی دیگر در متون کهن فارسی به معنای نوعی جامه یا پیراهن سپید آیینی کاربرد دارد.
باید توجه داشت که املای پنجحرفی «سیدره» در لغتنامههای شاخص مانند دهخدا به عنوان نوعی بازی و سرگرمی قدیمی نیز ضبط شده است، اما امروزه بیشتر مردم هنگام جستجوی آن، همان مفهوم درخت سدر یا نام دخترانه آن را مد نظر دارند. این واژه به خوبی تلاقی مفاهیم مذهبی، طبیعی و اساطیری را در زبان فارسی نشان میدهد.