یعنی چه
این عبارت یک ترکیب محاورهای، غیررسمی و توهینآمیز در زبان فارسی است که از دو بخش «خیلی» (قید شدت به معنای بسیار) و «خری» (صفت مجاز از خر به معنای کمعقل یا ناآگاه) تشکیل شده است. در روابط بسیار صمیمی گاهی به عنوان شوخی یا ابراز تعجب از سادگی افراطی فرد نیز به کار میرود.
تلفظ
این اصطلاح در گویش معیار با سکون روی حرف یای اول و فتح خاء دوم خوانده میشود.
در جدول
پاسخ مستقیم برای توصیف این عبارت عامیانه در جدول کلمات متقاطع بر اساس تعداد حروف.
به انگلیسی
معادلهای رایج برای رساندن مفهوم حماقت شدید یا ابله بودن فرد در زبان انگلیسی.
به عربی
اصطلاحات معادل در زبان عربی که برای نسبت دادن نادانی یا حماقت بالا به مخاطب استفاده میشوند.
به ترکی
واژگان عامیانه و تند در زبان ترکی برای خطاب قرار دادن فرد نادان یا لجباز.
در قرآن
این ترکیب یک اصطلاح کاملاً مدرن و کوچهبازاری است و هیچ پیشینه یا کاربردی در قرآن کریم ندارد. با این حال، در مفاهیم قرآنی (مانند آیه ۵ سوره جمعه) از واژه «حمار» (خر) به صورت تمثیلی برای نکوهش کسانی که دانایی دارند اما به آن عمل نمیکنند، استفاده شده است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات کنایهای فارسی، واژه «خر» به عنوان نمادی از بیفکری، لجبازی بیدلیل یا سادگی بیش از حد شناخته میشود که در این عبارت برای تشدید این ویژگیها به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل خیلی خری
عبارت «خیلی خری» ترکیبی کاملاً عامیانه، صریح و در بیشتر بافتهای اجتماعی توهینآمیز است. این اصطلاح از همنشینی واژه ایرانی «خیلی» (به معنای بسیار) و واژه «خر» پدید آمده است که در فرهنگ عامیانه فارسی به عنوان مظهر نادانی جا افتاده است. کاربرد اصلی آن سرزنش یا تحقیر میزان درک و هوش مخاطب است.
به دلیل ماهیت کوچهبازاری، این عبارت در متون رسمی، ادبی و لغتنامههای کلاسیک جایگاهی ندارد. با این حال، در روابط بسیار دوستانه و خودمانی، گاهی لحن بیان آن از حالت هجو خارج شده و به عنوان یک چاشنی کلامی برای ابراز شگفتی از میزان سادگی یا اشتباه فاحش یک دوست صمیمی استفاده میشود.